Nguyên nhân giãn tĩnh mạch chân và phương pháp điều trị hiệu quả

Nguyên nhân giãn tĩnh mạch chân là do van tĩnh mạch bị tổn thương, khiến máu chảy ngược về chân và ứ đọng trong lòng mạch. Áp lực máu tăng cao gây sưng đau, phù nề và có thể dẫn đến biến chứng nếu không điều trị kịp thời.

Video bác sĩ Phan Duy Kiên giải thích về nguyên nhân chính gây suy giãn tĩnh mạch

I/ Nguyên nhân giãn tĩnh mạch chân và các yếu tố nguy cơ

Nguyên nhân giãn tĩnh mạch chân xuất phát từ sự suy yếu của van tĩnh mạch, gây ra tình trạng trào ngược máu và tích tụ trong tĩnh mạch chân. Những yếu tố nguy cơ làm gia tăng tình trạng của bệnh lý suy giãn tĩnh mạch bao gồm:

1. Di truyền: Người có tiền sử gia đình mắc bệnh tĩnh mạch thường có nguy cơ cao bị giãn tĩnh mạch chân do các yếu tố di truyền ảnh hưởng đến cấu trúc thành mạch và chức năng của van tĩnh mạch. Điều này khiến cho tĩnh mạch chân dễ bị suy yếu, dẫn đến trào ngược máu và giãn tĩnh mạch.
2. Lão hóa: Khi tuổi tác cao, tĩnh mạch mất đi tính đàn hồi tự nhiên, khiến van suy yếu và khó đảm bảo chức năng ngăn dòng máu chảy ngược. Đây là lý do vì sao người lớn tuổi dễ mắc phải tình trạng giãn tĩnh mạch hơn.
3. Ngồi hoặc đứng lâu: Thói quen ngồi hoặc đứng lâu, đặc biệt trong công việc hoặc sinh hoạt hàng ngày, khiến tuần hoàn máu không thể lưu thông tốt. Máu khó trở về tim, tạo áp lực lên tĩnh mạch chân và gây giãn tĩnh mạch.
4. Mang thai: Khi mang thai, khối lượng máu tăng lên, tạo áp lực lớn hơn lên các tĩnh mạch chân, cùng với sự thay đổi hormone khiến thành mạch giãn nở. Điều này là nguyên nhân thường gặp khiến phụ nữ mang thai dễ bị giãn tĩnh mạch.
5. Béo phì: Trọng lượng cơ thể cao tạo áp lực lên tĩnh mạch chân, làm gia tăng nguy cơ tổn thương van tĩnh mạch. Người thừa cân thường phải đối mặt với khả năng bị giãn tĩnh mạch cao hơn so với người có cân nặng lý tưởng.
6. Chấn thương hoặc phẫu thuật ở vùng chân: Các tổn thương hoặc phẫu thuật ở chân có thể gây ảnh hưởng đến chức năng của van tĩnh mạch, dẫn đến hiện tượng trào ngược và tích tụ máu tại chân.

II/ Triệu chứng giãn tĩnh mạch chân và các giai đoạn phát triển bệnh

1. Triệu chứng giãn tĩnh mạch chân:

Có thể bắt đầu từ các dấu hiệu nhẹ, nhưng nếu không được can thiệp, tình trạng này sẽ dần trở nên nghiêm trọng, gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và cuộc sống. Các triệu chứng chính bao gồm:

• Đau nhức và mỏi chân: Đây là cảm giác khó chịu xuất hiện khi đứng lâu hoặc vận động nhiều, khiến chân dễ bị mệt mỏi.
• Sưng phù ở mắt cá chân và bắp chân: Tình trạng sưng phù xảy ra khi máu bị tích tụ trong chân, đặc biệt vào cuối ngày.
• Tĩnh mạch nổi rõ dưới da: Các tĩnh mạch giãn thường nổi rõ và xoắn lại, dễ nhận thấy bằng mắt thường, nhất là khi đứng lâu.
• Thay đổi màu da: Da ở vùng tĩnh mạch bị giãn chuyển sang màu nâu đỏ do ứ đọng máu lâu ngày.
• Ngứa và chuột rút vào ban đêm: Cảm giác ngứa và hiện tượng chuột rút thường xuất hiện vào ban đêm, gây khó chịu cho người bệnh.

2. Các giai đoạn phát triển của giãn tĩnh mạch chân

Phân loại CEAP là một hệ thống phân loại quốc tế được sử dụng để đánh giá mức độ nghiêm trọng của bệnh suy giãn tĩnh mạch chi dưới.

• Giai đoạn C0: Chưa có dấu hiệu rõ ràng, có thể có cảm giác mỏi chân nhẹ.
• Giai đoạn C1: Xuất hiện các mao mạch, tĩnh mạch mạng nhện hoặc dạng lưới nổi dưới da (đường kính từ 1-3mm).
• Giai đoạn C2: Tĩnh mạch giãn lớn thành búi, nổi ngoằn ngoèo (đường kính lớn hơn 3mm)
• Giai đoạn C3: Chân sưng phù nhưng chưa biến đổi sắc tố da.
• Giai đoạn C4: Da thay đổi màu sắc, đặc biệt xung quanh mắt cá chân hay còn gọi là chàm tĩnh mạch
• Giai đoạn C5: Biến đổi sắc tố da kèm các vết loét không lành, đang tiến triển
• Giai đoạn C6: Biến đổi sắc tố da kèm các vết loét đã lành

Các cấp độ trên được phân loại theo C (Clinical – Dựa trên các dấu hiệu lâm sàng quan sát được). Nhưng để có thể đánh giá chính xác mức độ suy giãn và sự xuất hiện của dòng máu trào ngược, cần được thăm khám và siêu âm trực tiếp bởi bác sĩ chuyên khoa mạch máu. Việc nhận biết và điều trị kịp thời các triệu chứng là quan trọng để ngăn ngừa bệnh tiến triển và bảo vệ sức khỏe chân, giúp người bệnh có thể duy trì chất lượng cuộc sống tốt hơn.

>> Xem thêm bài viết: Các cấp độ suy giãn tĩnh mạch theo bảng phân loại CEAP

III/ Phương pháp điều trị và phòng ngừa giãn tĩnh mạch chân

Việc nắm rõ nguyên nhân giãn tĩnh mạch chân giúp cho việc điều trị và phòng ngừa đạt hiệu quả cao hơn. Hiện nay, có nhiều phương pháp điều trị giãn tĩnh mạch, từ thay đổi lối sống đến các liệu pháp nén ép và phẫu thuật.

1. Thay đổi lối sống và thói quen sinh hoạt:

• Tập thể dục đều đặn: Đi bộ, đạp xe và các bài tập nhẹ giúp tăng cường tuần hoàn máu, cải thiện lưu thông và làm giảm áp lực lên tĩnh mạch.
• Nâng cao chân khi nghỉ ngơi: Nâng chân cao giúp máu trở về tim, giảm áp lực và giảm triệu chứng sưng phù.
• Duy trì cân nặng ở mức hợp lý: Việc giữ cân nặng ổn định giúp giảm bớt áp lực lên tĩnh mạch chân, hỗ trợ ngăn ngừa giãn tĩnh mạch.

2. Sử dụng vớ tĩnh mạch

Vớ tĩnh mạch là một liệu pháp nén ép hỗ trợ lưu thông máu, giúp giảm sưng và làm dịu cảm giác đau nhức ở chân. Vớ tĩnh mạch có nhiều mức độ và loại khác nhau, phù hợp với tình trạng và nhu cầu của từng bệnh nhân. Việc sử dụng vớ tĩnh mạch đúng cách và tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ có thể giúp ngăn ngừa bệnh tiến triển.

3. Điều trị không phẫu thuật

• Tiêm xơ tĩnh mạch (Sclerotherapy): Đây là phương pháp sử dụng dung dịch xơ hóa tiêm vào tĩnh mạch bị giãn để làm  co và đóng lại thành tĩnh mạch. Theo thời gian, tĩnh mạch bị xơ hóa sẽ mờ dần và biến mất
• Nhiệt nội tĩnh mạch (Endovenous Thermal Ablation): Sử dụng nhiệt từ laser hoặc sóng cao tần để làm co lại các tĩnh mạch giãn lớn mà không cần phẫu thuật.
• Dual Cool Laser: là liệu pháp ánh sáng kết hợp làm lạnh kép với những bước cải tiến mới, được thực hiện bởi chính bác sĩ chuyên khoa mạch máu giúp điều trị chính xác vùng tổn thương mạch máu ngay dưới da, bảo vệ da tối đa khỏi hiện tượng bỏng nhiệt.
• Sclaser: kết hợp giữa điều trị giãn tĩnh mạch bằng cách bắn laser và tiêm xơ trong cùng một liệu trình, là sự lựa chọn tối ưu cho các trường hợp suy giãn tĩnh mạch nông với tổn thương lan tỏa, xuất hiện đồng thời giãn tĩnh mạch dạng lưới và mạng nhện.
• EVLA Safeclean: sử dụng laser nội mạch kết hợp với kỹ thuật bóc búi tĩnh mạch (tributary phlebectomy) trong một thì. Đặc biệt, EVLA SafeClean được khuyến nghị cho điều trị suy giãn tĩnh mạch từ độ 2 trở lên.

>> Xem thêm bài viết: Ưu và nhược điểm các phương pháp điều trị giãn tĩnh mạch

4. Phẫu thuật tĩnh mạch

Trong các trường hợp nặng, phẫu thuật có thể là phương án cần thiết. Bác sĩ sẽ tiến hành thắt và tước bỏ tĩnh mạch hoặc phẫu thuật nội soi dưới hướng dẫn siêu âm để loại bỏ các tĩnh mạch bị tổn thương, giúp máu lưu thông dễ dàng hơn.

Phòng ngừa giãn tĩnh mạch chân

Dù không thể ngăn ngừa hoàn toàn bệnh giãn tĩnh mạch chân, một số biện pháp dưới đây giúp giảm nguy cơ mắc bệnh:

• Tránh đứng hoặc ngồi lâu: Đối với những người có công việc phải đứng hoặc ngồi lâu, hãy tập thói quen di chuyển, thay đổi tư thế thường xuyên để tuần hoàn máu tốt hơn.
• Giữ cân nặng ổn định: Duy trì cân nặng hợp lý giúp giảm áp lực lên tĩnh mạch chân, hỗ trợ giảm nguy cơ suy giãn tĩnh mạch.
• Bỏ thuốc lá: Hút thuốc lá ảnh hưởng xấu đến tuần hoàn và sức khỏe tĩnh mạch, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về tĩnh mạch.
• Ăn uống lành mạnh: Chế độ ăn giàu chất xơ, ít natri giúp giảm phù nề và duy trì sức khỏe tĩnh mạch, phòng ngừa bệnh tĩnh mạch hiệu quả.

Hiểu rõ nguyên nhân giãn tĩnh mạch chân cùng các yếu tố nguy cơ là bước đầu quan trọng để phòng ngừa và điều trị hiệu quả bệnh lý này. Kết hợp các biện pháp thay đổi lối sống, sử dụng tất nén và các phương pháp điều trị phù hợp sẽ giúp cải thiện tuần hoàn máu, giảm triệu chứng sưng đau và ngăn ngừa biến chứng. Bằng việc tuân thủ các phương pháp điều trị và phòng ngừa khoa học, người bệnh có thể duy trì sức khỏe tĩnh mạch và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Hãy đặt lịch khám tĩnh mạch định kỳ ngay hôm nay tại Dr Vein để bảo vệ sức khỏe đôi chân, tránh nguy cơ biến chứng nghiêm trọng về sau.

Dr.Vein – Phòng khám điều trị chuyên sâu suy giãn tĩnh mạch và các bệnh lý mạch máu.

Tư vấn nhanh: 0932.19.28.82

Website: https://drvein.vn

Youtube: https://www.youtube.com/@phongkhamDrVein

Địa chỉ Edopi Healthcare : Số 2 Nội Khu Mỹ Toàn 2, Tân Phong, Quận 7, Hồ Chí Minh.