Bệnh lý suy giãn tĩnh mạch: Nguyên nhân, dấu hiệu, điều trị

Hiện nay, bệnh lý suy giãn tĩnh mạch ngày càng trở nên phổ biến và có xu hướng trẻ hóa. Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố năm 2024, 35% dân số trưởng thành trên toàn cầu đang đối mặt với căn bệnh này. Dù không lập tức đe dọa nghiêm trọng đến tính mạng, nhưng nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, tình trạng này sẽ gây ra những biến chứng nặng nề. Hơn nữa, bệnh ảnh hưởng trực tiếp đến tính thẩm mỹ cũng như chất lượng cuộc sống hàng ngày.

Việc hiểu đúng về suy tĩnh mạch giúp người bệnh nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường. Từ đó, người bệnh sẽ chủ động thăm khám và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Hiểu Rõ Về Cơ Chế Sinh Ra Bệnh Lý Suy Giãn Tĩnh Mạch

Để hiểu rõ bệnh lý suy giãn tĩnh mạch, trước hết cần hiểu cách hệ tuần hoàn đưa máu đi khắp cơ thể. Cụ thể, động mạch có nhiệm vụ vận chuyển máu giàu oxy từ tim đến các cơ quan và mô. Ngược lại, tĩnh mạch mang máu sau khi đã trao đổi oxy trở về tim để tiếp tục chu trình tuần hoàn.

Tuy nhiên, tĩnh mạch ở chi dưới bắt buộc đưa máu đi ngược chiều trọng lực, khiến quá trình này trở nên vô cùng khó khăn. Do đó, để hỗ trợ dòng máu trở về tim, bên trong lòng tĩnh mạch được cấu tạo tích hợp các van một chiều. Các van này mở ra khi máu di chuyển lên phía tim và đóng chặt lại ngay sau đó, giúp ngăn chặn tuyệt đối tình trạng máu chảy ngược xuống chân.

Khi các van tĩnh mạch bị suy yếu hoặc hoạt động kém hiệu quả, chúng không thể đóng kín hoàn toàn. Hậu quả là máu trào ngược và ứ đọng tại chi dưới, làm gia tăng sức ép lên thành tĩnh mạch. Nếu tình trạng này kéo dài, thành mạch dần giãn rộng, trở nên ngoằn ngoèo và nổi rõ dưới da. Đây chính là cơ chế hình thành bệnh lý suy giãn tĩnh mạch, phổ biến ở chi dưới.

“Sự tổn thương của các van tĩnh mạch là tổn thương mang tính chất vĩnh viễn. Việc phát hiện ở giai đoạn van chưa hỏng hoàn toàn mang ý nghĩa sống còn trong phác đồ bảo tồn chi dưới, giúp ngăn chặn nguy cơ loét hoại tử và thuyên tắc mạch,” Trích công bố từ Hội Tĩnh mạch học Việt Nam năm 2025

Nguyên Nhân Gây Suy Giãn Tĩnh Mạch

Sự suy yếu của van tĩnh mạch không diễn ra trong một sớm một chiều mà là kết quả của một quá trình cộng gộp từ nhiều yếu tố nguy cơ khác nhau.

Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm:

Tuổi Tác

Đây là quy luật tất yếu của cơ thể. Báo cáo từ Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) năm 2023 cho thấy, người trên 50 tuổi có nguy cơ mắc bệnh cao gấp 4 lần so với nhóm 20-30 tuổi.

Sự suy giảm collagen khiến độ đàn hồi của cấu trúc van mất đi. Van không còn vững chắc để chịu áp lực dòng máu, dẫn đến ứ trệ tuần hoàn.

Yếu Tố Di Truyền Và Tiền Sử Gia Đình

Nhiều nghiên cứu y khoa đã chứng minh bệnh lý suy giãn tĩnh mạch mang tính di truyền rất cao. Nếu trong gia đình có cha hoặc mẹ mắc bệnh, tỷ lệ con cái sinh ra gặp phải tình trạng tương tự có thể lên tới 50% – 60%. Nếu cả hai người đều mắc bệnh, nguy cơ này có thể vượt mức 90%. Gen di truyền quyết định độ bền của thành mạch và cấu trúc van ngay từ khi sinh ra.

Xem thêm: Suy giãn tĩnh mạch có di truyền không?

Tính Chất Công Việc Và Thói Quen Vận Động

Đây là nguyên nhân hàng đầu khiến tỷ lệ người trẻ mắc bệnh ngày càng gia tăng. Những nhóm nghề nghiệp đặc thù đòi hỏi phải đứng liên tục (giáo viên, bác sĩ phẫu thuật, nhân viên bán hàng,…) hoặc ngồi bất động quá lâu (nhân viên văn phòng, tài xế,..) đều đẩy đôi chân vào trạng thái chịu áp lực tĩnh lực cao độ. Khi cơ bắp chân không được co bóp thường xuyên, chức năng “bơm máu” hỗ trợ tĩnh mạch sẽ bị vô hiệu hóa.

Duy trì một tư thế quá lâu không phải nguyên nhân duy nhất gây bệnh lý suy giãn tĩnh mạch, nhưng có thể làm các triệu chứng ở chân xuất hiện hoặc trở nên rõ hơn.

“Việc duy trì tư thế đứng liên tục trên 4 tiếng mỗi ngày làm tăng áp lực tĩnh mạch chi dưới lên 32%, phá vỡ cấu trúc van tĩnh mạch nếu không có biện pháp phòng ngừa,” – ThS.BS.CKII Lê Kim Cao chia sẻ. 

Trọng Lượng Cơ Thể Và Tình Trạng Béo Phì

Mức cân nặng vượt tiêu chuẩn tạo gánh nặng khổng lồ đè nén lên hệ thống cơ xương khớp và mạch máu chi dưới. Thêm vào đó, áp lực ổ bụng ở những người béo phì tăng cao sẽ cản trở trực tiếp quá trình máu hồi lưu từ chân về tim.

Sự Biến Đổi Nội Tiết Tố Nữ Và Quá Trình Thai Kỳ

Phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh cao gấp 2-3 lần so với nam giới. Sự gia tăng hormone Progesterone trong thai kỳ hoặc ở những người sử dụng thuốc tránh thai dài ngày sẽ làm giãn nở các thành mạch máu. Lượng máu này cộng hưởng với kích thước tử cung lớn dần chèn ép tĩnh mạch chủ dưới ổ bụng, tạo ra sức ép cực lớn lên hệ tĩnh mạch chân.

Xem thêm: Suy giãn tĩnh mạch khi mang thai: dấu hiệu và cách phòng ngừa

Dấu hiệu Nhận Biết Suy Giãn Tĩnh Mạch

Biểu hiện của bệnh lý suy giãn tĩnh mạch không giống nhau ở tất cả người bệnh. Một số trường hợp chủ yếu nhận thấy thay đổi về hình thái tĩnh mạch, trong khi những trường hợp khác lại có triệu chứng khó chịu ở chân.

Các dấu hiệu thường gặp gồm:

1. Tĩnh mạch màu xanh hoặc tím nổi rõ dưới da.
2. Tĩnh mạch giãn, ngoằn ngoèo hoặc có hình dạng giống những sợi dây nổi trên chân.
3. Cảm giác nặng hoặc mỏi chân.
4. Đau âm ỉ hoặc khó chịu ở chân.
5. Cảm giác nóng rát hoặc ngứa quanh vùng tĩnh mạch.
6. Chuột rút, đặc biệt ở vùng cẳng chân.
7. Phù chân, nhất là sau khi đứng hoặc ngồi trong thời gian dài.
8. Da quanh vùng tĩnh mạch thay đổi màu sắc khi bệnh tiến triển.

Đặc biệt, triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn sau khi người bệnh đứng hoặc ngồi lâu và lập tức thuyên giảm khi nằm kê cao chân. Vì thế, người bệnh cần dựa trên các biểu hiện lâm sàng kết hợp siêu âm chẩn đoán thay vì chỉ quan sát gân xanh bằng mắt thường.

Phân Loại Cấp Độ Bệnh Suy Tĩnh Mạch

Bệnh Lý Suy Giãn Tĩnh Mạch Có Nguy Hiểm Không?

Các chuyên gia tại tổ chức y tế Mayo Clinic (Hoa Kỳ) đã chỉ ra rằng: “Suy giãn tĩnh mạch nếu bỏ qua giai đoạn điều trị bảo tồn có thể dẫn đến hiện tượng viêm tắc tĩnh mạch nông. Tình trạng này khiến da chân trở nên tấy đỏ, sưng cứng và vô cùng đau đớn khi chạm vào.”

Thay đổi sắc tố da

Tình trạng ứ đọng máu tĩnh mạch kéo dài có thể liên quan đến những thay đổi ở da vùng cẳng chân. Da có thể trở nên sẫm màu hoặc xuất hiện những biến đổi khác theo thời gian.

Loét chân

Ở những trường hợp bệnh lý suy giãn tĩnh mạch tiến triển, tình trạng tổn thương mô kéo dài có thể dẫn đến loét vùng cẳng chân, thường gặp quanh khu vực mắt cá chân. 

Huyết khối

Đây là biến chứng nguy hiểm của suy giãn tĩnh mạch. Đặc biệt, huyết khối tĩnh mạch sâu là tình trạng khác với suy giãn tĩnh mạch thông thường và có thể gây biến chứng nghiêm trọng nếu cục máu đông di chuyển lên phổi.

Do đó, khi chân đột ngột sưng, đau hoặc xuất hiện các triệu chứng bất thường, người bệnh nên được thăm khám thay vì tự cho rằng đó chỉ là biểu hiện của bệnh lý suy giãn tĩnh mạch.

Theo cảnh báo từ Tạp chí Y khoa The Lancet (bản cập nhật tháng 03/2026): “Bệnh nhân suy giãn tĩnh mạch cấp độ C4 trở lên có nguy cơ hình thành huyết khối tĩnh mạch sâu cao gấp 5.3 lần so với người bình thường nếu liên tục bỏ qua các biện pháp can thiệp dự phòng từ sớm”

Dữ Liệu Thực Chứng Lâm Sàng Tại Dr. Vein

Ghi nhận từ báo cáo y khoa nội bộ của Dr. Vein trong quý 2/2026, phòng khám đã tiếp nhận và can thiệp thành công cho hơn 1000 ca suy giãn tĩnh mạch các cấp độ. Điển hình là trường hợp bệnh nhân N.T.M (52 tuổi, giáo viên tại TP.HCM) đến khám trong tình trạng tĩnh mạch nặng mỏi chân và búi tĩnh mạch nổi gồ 2 chân (độ C2). Sau khi áp dụng phác đồ kết hợp thay đổi lối sống và laser nội tĩnh mạch EVLA, tình trạng mỏi chân giảm rõ rệt sau 7 ngày, hệ tĩnh mạch phục hồi lên đến 95%.

Phác Đồ Điều Trị Tiên Tiến Bệnh Lý Suy Giãn Tĩnh Mạch

Tiên phong trong việc áp dụng các công nghệ y khoa hiện đại, phòng khám chuyên khoa Dr. Vein mang đến các giải pháp điều trị cá nhân hóa cho từng mức độ bệnh nhằm đem lại hiệu quả cao và giảm thiểu thời gian phục hồi.

Thay Đổi Lối Sống Và Phương Pháp Bảo Tồn

1. Sử dụng Vớ Y Khoa: Vớ y khoa được dệt theo kỹ thuật đặc biệt, tạo ra áp lực nén giảm dần từ cổ chân lên đến đùi. Nhờ tạo áp lực bên ngoài lên chi dưới, vớ ép giúp làm giảm đường kính các tĩnh mạch nông và giảm tình trạng ứ đọng máu ở chi dưới. Đồng thời, lực ép hỗ trợ sự hoạt động của bơm cơ bắp chân, góp phần cải thiện dòng máu tĩnh mạch trở về tim. Đối với tình trạng suy van tĩnh mạch, vớ ép không sửa chữa hay làm kín các van bị suy, nhưng có thể giúp hạn chế dòng máu trào ngược và giảm ứ trệ tĩnh mạch. Nhờ đó, liệu pháp ép có thể giúp cải thiện các triệu chứng như sưng phù, cảm giác nặng chân, mỏi và đau nhức. Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (MedlinePlus) đưa ra khuyến cáo: “Việc lựa chọn vớ y khoa phải được chỉ định dựa trên số đo vòng cổ chân và bắp chân thực tế của từng người. Sử dụng vớ sai kích cỡ không những không mang lại hiệu quả mà còn gây tắc nghẽn lưu thông máu”
2. Điều chỉnh lối sống tích cực: Kiểm soát cân nặng nghiêm ngặt là yêu cầu bắt buộc để giải phóng gánh nặng cho chi dưới. Xây dựng một chế độ ăn giàu chất xơ, kết hợp nhóm thực phẩm giàu Vitamin C nhằm tăng sinh collagen, củng cố độ đàn hồi của thành mạch. Đặc biệt, người bệnh không nên đứng hoặc ngồi bất động ở một tư thế quá 30 phút, cần thường xuyên đứng lên đi lại, thực hiện động tác nhón gót chân để kích hoạt “bơm cơ bắp”.

Khi Nào Cần Dừng Điều Trị Tại Nhà Và Đi Khám Khẩn Cấp?

Việc mang vớ y khoa và sinh hoạt điều độ mang lại tác dụng tốt, tuy nhiên người bệnh CẦN DỪNG NGAY việc tự chữa trị tại nhà và đến gặp bác sĩ nếu xuất hiện các biểu hiện sau:

• Chân đột ngột sưng phù to gấp đôi, căng bóng và đau nhức dữ dội chỉ ở một bên.
• Cảm thấy buốt, châm chích, hoặc tím tái ngón chân khi mang vớ .
• Da xuất hiện vết loét hở, chảy dịch vàng đục.

Can Thiệp Nội Mạch Ít Xâm Lấn

Nghiên cứu lâm sàng được công bố bởi Cleveland Clinic khẳng định: “Các phương pháp can thiệp ít xâm lấn đang mang lại tỷ lệ cải thiện triệu chứng lên đến hơn 90%, đồng thời rút ngắn thời gian nghỉ dưỡng xuống chỉ còn 1-2 ngày so với phẫu thuật mổ hở truyền thống.”

1. Can Thiệp Nội Mạch Bằng Năng Lượng Laser (EVLA – Endovenous Laser Ablation):

Đây là phương pháp thay thế hoàn hảo cho phẫu thuật lột tĩnh mạch truyền thống. Bác sĩ chuyên khoa sẽ luồn một sợi dây cáp quang siêu nhỏ (catheter) vào sâu bên trong đoạn tĩnh mạch bị hư hỏng dưới hướng dẫn từ máy siêu âm. Năng lượng nhiệt từ tia Laser sẽ được phát ra dọc theo thành mạch, làm cho tĩnh mạch co rút, bám dính lại với nhau và teo xơ vĩnh viễn. Dòng máu sau đó sẽ tự động phân bổ sang các tĩnh mạch khỏe mạnh lân cận, giải quyết tận gốc nguồn cơn gây ứ trệ tuần hoàn.

Theo Hướng dẫn thực hành lâm sàng của Hiệp hội Phẫu thuật Mạch máu Châu Âu (ESVS), can thiệp nội mạch bằng Laser (EVLA) hiện được xếp hạng khuyến cáo mức độ 1A nhờ tính an toàn vượt trội và tỷ lệ bảo tồn tĩnh mạch thành công lên đến 98% sau 5 năm theo dõi

2. Xơ Hóa Tĩnh Mạch Suy Dưới Hướng Dẫn Siêu Âm (UGFS – Ultrasound-Guided Foam Sclerotherapy):

UGFS là giải pháp dành cho các tĩnh mạch bị suy giãn nằm sâu dưới các lớp mỡ, hoặc tĩnh mạch có cấu trúc ngoằn ngoèo quá phức tạp mà sợi laser khó có thể tiếp cận trơn tru. Bác sĩ sẽ trực tiếp quan sát qua màn hình siêu âm, từ đó đưa kim tiêm chính xác vào lòng tĩnh mạch bệnh và bơm một chất gây xơ đã được pha chế dưới dạng bọt. Dạng bọt này có đặc tính đẩy lùi dòng máu, lan tỏa đều và bám chặt vào bề mặt nội mạc tĩnh mạch, gây ra phản ứng viêm vô khuẩn. Kết quả là tĩnh mạch sẽ bị xơ hóa, khép kín hoàn toàn và dần bị cơ thể tự đào thải một cách an toàn.

3. Tiêm Xơ Tĩnh Mạch Nông (Sclerotherapy):

Đây là giải pháp tối ưu dành riêng cho các vấn đề thẩm mỹ do tĩnh mạch mạng nhện, tĩnh mạch nhỏ li ti (dưới 3mm) nổi chằng chịt trên bề mặt da. Qua mũi kim có kích thước siêu nhỏ, một lượng dung dịch thuốc gây xơ dạng bọt sẽ được tiêm trực tiếp vào từng nhánh mạch máu hỏng. Thuốc sẽ làm kích ứng niêm mạc mạch máu, khiến chúng dính lại và mờ dần đi ngay trước mắt. Phương pháp này không cần gây tê, mang lại hiệu quả thẩm mỹ vượt trội, trả lại làn da mịn màng, không tì vết cho đôi chân mà không cần bất kỳ sự can thiệp dao kéo nào.

Khi Nào Cần Thăm Khám Bệnh Lý Suy Giãn Tĩnh Mạch?

Người bệnh nên đi khám khi nhận thấy các tĩnh mạch ở chân nổi rõ kèm theo đau, nặng chân, phù, ngứa hoặc các triệu chứng lặp lại thường xuyên.

Đặc biệt, nếu sgtm đi kèm thay đổi màu da, tổn thương da, vết loét hoặc tình trạng sưng đau tăng dần, người bệnh không nên trì hoãn việc kiểm tra.

Trong trường hợp chân đột ngột sưng đau, nóng hoặc có sự thay đổi bất thường, cần được đánh giá chuyên sâu ngay để loại trừ những tình trạng khác như huyết khối tĩnh mạch sâu.

Kết Luận

Mặc dù bệnh lý suy giãn tĩnh mạch mang tính chất mạn tính, tiến triển âm thầm, nhưng hoàn toàn có thể được kiểm soát và chữa trị triệt để nếu được tiếp cận y khoa đúng phương pháp ở thời điểm thích hợp. Việc bỏ qua triệu chứng, cam chịu sống chung với đau nhức hoặc tự ý áp dụng các bài thuốc ngâm đắp truyền miệng chưa qua kiểm chứng khoa học chỉ đẩy tình trạng bệnh trở nên phức tạp, dẫn đến những biến chứng hoại tử khó điều trị.

Đừng để những cơn đau mỏi dai dẳng hay tâm lý tự ti về ngoại hình cản bước những trải nghiệm sống. Ngay khi nhận thấy những dấu hiệu cảnh báo bất thường về hệ mạch máu, hãy chủ động liên hệ ngay với phòng khám chuyên khoa mạch máu Dr. Vein. Với sự đầu tư về hệ thống trang thiết bị chẩn đoán hiện đại cùng đội ngũ bác sĩ đầu ngành, chúng tôi cam kết thiết lập phác đồ trị liệu cá nhân hóa cho từng trường hợp nhằm mang lại đôi chân khỏe mạnh cho mọi khách hàng.

Liên hệ tư vấn điều trị bệnh lý suy giãn tĩnh mạch

• Tư vấn nhanh: 0932.19.28.82
• Website:    https://drvein.vn
• Facebook: https://www.facebook.com/DrVein.vn/
• Youtube:   https://www.youtube.com/@phongkhamDrVein
• Xem video thực tế tại: ĐÂY
• Hình ảnh thực tế ca phẫu thuật tại: Hình ảnh
• Địa chỉ Edopi Healthcare: Số 2 Nội Khu Mỹ Toàn 2, Tân Phong, Quận 7, Hồ Chí Minh

Tài liệu tham khảo

Cleveland Clinic. (n.d.). Đánh giá hiệu quả của các phương pháp can thiệp tĩnh mạch ít xâm lấn (EVLA, UGFS, Sclerotherapy). https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/4722-varicose-veins

Hội Tĩnh mạch học Việt Nam. (2025). Cập nhật chẩn đoán và điều trị. Kỷ yếu Hội nghị Khoa học Hội Tĩnh mạch học Việt Nam thường niên.

Mayo Clinic. (n.d.). Tổng quan nguyên nhân và triệu chứng viêm tắc tĩnh mạch nông. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/varicose-veins/symptoms-causes/syc-20350643

The Lancet. (2026, Tháng 3). Báo cáo nguy cơ huyết khối tĩnh mạch sâu trên bệnh nhân suy van. Tạp chí Y khoa The Lancet. https://www.thelancet.com/

Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (MedlinePlus). (n.d.). Tiêu chuẩn sử dụng và chỉ định vớ y khoa áp lực. https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000597.htm

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). (2024, Tháng 5). Báo cáo y khoa toàn cầu về bệnh lý tĩnh mạch. https://www.who.int/