Mục lục
ThS.BS CKII Lê Kim Cao là bác sĩ chuyên sâu về Phẫu thuật Mạch máu, hiện công tác tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Bác sĩ đặc biệt có kinh nghiệm điều trị các trường hợp suy tĩnh mạch nặng độ C5–C6, loét chân lâu lành và tổn thương phức tạp.
Suy giãn tĩnh mạch tái phát sau điều trị là vấn đề nhức nhối mà bệnh nhân thường gặp phải. Với trường hợp bệnh nhân T.T.S: Cô từng thắt búi tĩnh mạch chân phải nhưng hiện tại chân ngày càng đau mỏi, búi nổi rõ khiến cô phải tìm đến Dr.Vein để được điều trị triệt để.
Xem chi tiết ca tư vấn, thăm khám trường hợp bệnh nhân suy giãn tĩnh mạch tái phát sau điều trị
Quá trình điều trị ban đầu:
Cô T.T.S được chẩn đoán mắc phải bệnh lý suy giãn tĩnh mạch nông cách đây 5 năm khi thăm khám tại một cơ sở y tế ở nơi mà cô sinh sống. Sau khi biết bệnh, cảm nhận những khó chịu do bệnh lý suy giãn tĩnh mạch gây nên, đồng thời cũng muốn can thiệp vì yếu tố thẩm mỹ nên cô S đã tiến hành điều trị bằng phẫu thuật thắt búi tĩnh mạch năm 2019 tại một bệnh viện quốc tế. Nhưng vài năm sau, bệnh suy giãn tĩnh mạch tái phát trở nặng hơn, đặc biệt chân luôn cảm thấy nhức mỏi, nặng nề, các gân xanh và búi nổi trên da ngày một rõ.

Hiểu rằng không thể duy trì thêm nữa vì sợ các biến chứng của căn bệnh này sẽ trở nên khó lường hơn trong tương lai, cô S đã tìm đến phòng điều trị chuyên sâu suy giãn tĩnh mạch Dr Vein để được thăm khám, tư vấn giải pháp khắc phục triệt để bệnh lý suy giãn tĩnh mạch đeo bám cô suốt nhiều năm nay.
Bác sĩ tại Dr Vein tư vấn, thăm khám trường hợp bệnh nhân T.T.S bị tái phát suy giãn tĩnh mạch sau phẫu thuật
Bác sĩ Phan Duy Kiên thăm hỏi tình trạng suy giãn tĩnh mạch của bệnh nhân trước đây và hiện tại:
Tiếp nhận tư vấn và thăm khám trường hợp cô T.T.S, ThS-BS Phan Duy Kiên ( bác sĩ có nhiều năm công tác tại khoa Phẫu thuật mạch máu Bệnh viện Chợ Rẫy. Hiện là thành viên của nhiều hội nghị chuyên ngành quốc tế) đưa ra bộ câu hỏi để bệnh nhân lần lượt trả lời, thông qua bộ câu hỏi này, bác sĩ có thể nắm rõ hơn tình trạng bệnh lý mà bệnh nhân đã mắc phải trước đây cũng như tình trạng mà bệnh nhân đang chịu đựng thời gian gần đây khi thấy bệnh suy giãn tĩnh mạch tái phát trở lại.
Cụ thể, trong buổi thăm khám cho cô T.T.S, sau khi nghe bệnh nhân nói về thời điểm biết bệnh vào năm 2019 và có tiến hành trị liệu, bác sĩ Phan Duy Kiên hỏi bệnh nhân thời điểm trước năm 2019 triệu chứng của cô như thế nào? Mỗi lần đứng lâu, cô có cảm thấy chân mỏi và trì xuống không?
Đáp lại lời bác sĩ, cô T.T.S cho biết thời điểm 2019 không có cảm nhận rõ ràng về triệu chứng chân mỏi hay nhức mỗi lần đứng lâu, chỉ thấy gân xanh nổi rõ trên chân nên muốn can thiệp điều trị vì mục đích thẩm mỹ.
Bác sĩ hỏi thêm về phương pháp điều trị mà cô thực hiện năm 2019 là phương pháp gì? Laser, sóng cao tần hay bơm keo? Bệnh nhân cho biết, thời điểm đó cô thực hiện liệu pháp thắt búi tĩnh mạch.
Hỏi thêm bệnh nhân về việc sau điều trị cô có được chỉ định sử dụng vớ tĩnh mạch không và tần suất sử dụng có thường xuyên không? Trả lời câu hỏi của bác sĩ Kiên, cô T.T.S cho biết thời điểm trước khi phẫu thuật thắt búi tĩnh mạch cô cũng đã có sử dụng vớ tĩnh mạch tại nhà ( vớ dài), sau phẫu thuật cô vẫn tuân thủ dùng cho đến hiện tại.
Nắm rõ về tình trạng của bệnh nhân trong quá khứ, phương pháp mà cô đã điều trị cách đây 5 năm, bác sĩ tiếp tục hỏi thêm về triệu chứng mà cô cảm nhận được khi bệnh suy giãn tĩnh mạch tái phát trong thời gian gần đây ra sao? Cụ thể mỗi lần đứng nấu ăn hoặc đứng lâu một chỗ 15-20 phút, cô có cảm thấy chân đau và trì xuống không? Bệnh nhân cho biết thời gian gần đây, các triệu chứng mà bác sĩ hỏi có xuất hiện, không chỉ mỏi khi đứng lâu mà chân còn thường bị chuột rút.
Trao đổi với bệnh nhân để biết cô có sử dụng bất cứ loại thuốc nào trong thời gian này không, bệnh nhân cho hay cách đây 2 tháng, mỗi ngày cô đều sử dụng thuốc Daflon (2v/ngày) nhưng đã ngưng sử dụng được 2 tháng.
Bác sĩ hỏi thêm về việc mang vớ tĩnh mạch trong thời gian này có khiến các triệu chứng nhức mỏi của bệnh nhân thuyên giảm không? Cô S cho hay cũng có nhưng không nhiều, cô không sử dụng vớ khi đi ngủ vì bác sĩ điều trị cho cô ngày trước có dặn dò như vậy.
2.2 Bác sĩ Phan Duy Kiên chỉ định siêu âm xác định mức độ tái phát, đánh giá tình trạng tĩnh mạch hiện tại của bệnh nhân T.T.S:
Sau khi trao đổi để hiểu rõ hơn tình trạng suy giãn tĩnh mạch của bệnh nhân T.T.S ngày trước và hiện tại sau khi bệnh tái phát, bác sĩ chỉ định tiến hành siêu âm Doppler ở tư thế đứng để đánh giá chuẩn xác tình trạng tĩnh mạch hiện tại của bệnh nhân cũng như mức độ bệnh suy giãn tĩnh mạch tái phát.
Cho những ai chưa biết Doppler là thiết bị chẩn đoán hình ảnh hiện đại hiện nay trong chẩn đoán và tầm soát bệnh lý suy giãn tĩnh mạch nói riêng và các bệnh lý nghiêm trọng khác nói chung. Riêng trong điều trị suy giãn tĩnh mạch, siêu âm Doppler không chỉ giúp chẩn đoán đúng tình trạng tĩnh mạch chi dưới của bệnh nhân mà còn phát hiện các biến chứng tiềm ẩn mà suy giãn tĩnh mạch có thể gây ra nếu có. Tuy nhiên trước đây, việc thực hiện siêu âm Doppler chỉ tiến hành khi bệnh nhân ở tư thế nằm. Thế nhưng, hiện nay khuyến cáo siêu âm tĩnh mạch Doppler nên được thực hiện khi bệnh nhân ở cả tư thế đứng. Bs Phan Duy Kiên giải thích lý do cho khuyến cáo này như sau:
“Đa số nguyên nhân gây suy giãn tĩnh mạch tựu trung ở áp lực đè nén lên đôi chân. Trong khi đó, những triệu chứng suy giãn tĩnh mạch chân phần lớn liên quan đến tư thế. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng: triệu chứng đau nhức sẽ tăng nặng khi đứng lâu, ngồi nhiều, hay về cuối ngày. Ngược lại triệu chứng đau nhức sẽ giảm bớt khi nằm nghỉ, kê chân cao. Vì vậy, siêu âm Doppler đúng phương pháp ở tư thế đứng sẽ giúp đánh giá huyết động học chuẩn xác, phát hiện đúng vị trí dòng trào ngược, đoạn tĩnh mạch bị suy giãn ẩn giấu, vị trí có cục máu đông (huyết khối) trong lòng thành mạch”
Siêu âm Doppler ở tư thế đứng, đánh giá huyết động học chính xác.
Giải pháp điều trị khi bị tái phát suy giãn tĩnh mạch
Bác sĩ Phan Duy Kiên cho biết 80% các trường hợp bệnh nhân bị suy tĩnh mạch, trên chân có nổi các búi tĩnh mạch lớn như cô T.T.S là xuất phát từ tĩnh mạch hiển lớn. Có những trường hợp ngoại lệ, các búi tĩnh mạch này không xuất phát từ thân tĩnh mạch chính mà xuất phát từ các nhánh phụ. Các nhánh tĩnh mạch phụ này không phải ai cũng có, trường hợp của cô S, bên chân trái nổi các búi tĩnh mạch ngoằn ngoèo dưới da, lúc trước dù có điều trị nhưng tới nay vẫn còn, nguyên nhân xuất phát là từ các nhánh phụ gọi là tĩnh mạch hiển phụ, đây là những nhánh tĩnh mạch bất thường. Đây là nguyên nhân gốc rễ khiến cho tĩnh mạch của bệnh nhân bị trào ngược dẫn tới kết quả hình thành nên những búi tĩnh mạch gây mất thẩm mỹ ở chân bên trái.
Dr.Vein ứng dụng Vein Viewer kết hợp Tiêm xơ trong điều trị suy giãn tĩnh mạch nông độ 2
Đối với trường hợp của cô S, bác sĩ Phan Duy Kiên đưa ra hướng giải quyết như sau:
Đối với vùng chân trái khi tĩnh mạch hiển phụ vẫn còn bác sĩ sẽ tiến hành can thiệp bằng laser nội mạch: Với suy giãn tĩnh mạch độ 2 nguyên nhân từ hệ thống tĩnh mạch hiển (chiếm 80% nguyên nhân suy giãn tĩnh mạch nông như trường hợp bệnh nhân S ), công nghệ laser nội mạch (EVLA) kết hợp với kỹ thuật bóc búi tĩnh mạch trong 1 lần thực hiện giúp bệnh nhân đạt hiệu quả điều trị cao nhất và đảm bảo được 2 tiêu chí: An toàn và sạch búi tĩnh mạch.
Đối với các tĩnh mạch nhỏ nổi ngoằn ngoèo, bác sĩ cho biết sẽ tiêm xơ bổ sung ở những lần điều trị tiếp theo. Phương pháp tiêm xơ giúp làm co lại các tĩnh mạch bị giãn, phương pháp này bác sĩ sẽ xử dụng một loại dung dịch đặc biệt tiêm vào trong tĩnh mạch, gây phản ứng xơ hoá, làm xẹp và khiến các tĩnh mạch xanh đỏ gây mất thẩm mỹ trên da biến mất.
Đối với bên chân phải sẽ không can thiệp gì thêm, bác sĩ Phan Duy Kiên cho biết vì chân bên này bệnh nhân đã từng thực hiện phẫu thuật thắt búi tĩnh mạch, vì nhánh tĩnh mạch bị suy của cô S ngày trước xuất phát từ nhánh tĩnh mạch tương đối hiếm gặp ( tĩnh mạch vùng mông dưới) .Tuy nhiên, các tĩnh mạch nhỏ nổi trên da, bác sĩ có thể can thiệp bằng liệu pháp tiêm xơ để cải thiện về mặt thẩm mỹ cho bệnh nhân.
Bác sĩ Phan Duy Kiên cho biết đối với trường hợp bệnh nhân bị suy giãn tĩnh mạch dù có điều trị can thiệp rồi hay chưa can thiệp thì các phương pháp điều trị nền tảng bệnh nhân đều phải tuân theo. Điều trị nền tảng bao gồm:
Mang vớ tĩnh mạch: (vớ y tế hoặc vớ áp lực) là giải pháp nền tảng trong điều trị giãn tĩnh mạch, giúp cải thiện tuần hoàn máu, ngăn ngừa bệnh tiến triển và tái phát. Việc sử dụng vớ tĩnh mạch đúng cách còn giúp giảm triệu chứng đau mỏi, nặng chân. Thực tế, nhiều trường hợp giãn tĩnh mạch tái phát không chỉ do chẩn đoán và điều trị chưa phù hợp mà còn do người bệnh không tuân thủ việc mang vớ tĩnh mạch theo đúng chỉ định.
Bên cạnh đó, người bệnh cần tránh các động tác như ngồi xổm, khoanh chân quá lâu. Tránh mang giày cao gót, duy trì thêm các hoạt động đi bộ, đạp xe, bơi lội.
Về ăn uống, các món như thịt cá trứng sữa bệnh nhân có thể sử dụng bình thường, nên ăn nhiều rau xanh, trái cây, tăng cường các thức ăn nhiều xơ và vitamin C.
Với trường hợp của cô S, bác sĩ cho biết nếu tiến hành điều trị sẽ chia thành 3-4 đợt:
Đợt 1: Xử lý gốc trước, xử lý tĩnh mạch hiển phụ bên trái, kết hợp tiêm xơ
Đợt 2: Sau 2-3 tuần, bệnh nhân quay trở lại, bác sĩ sẽ tiến hành tiêm xơ tiếp đợt 2-3 cho cô.
Đối với 1 số khu vực xuất hiện tĩnh mạch nhỏ ngoằn ngoèo gây mất thẩm mỹ, bác sĩ sẽ can thiệp chiếu tia laser bề mặt cho bệnh nhân, xử lý dứt điểm các tĩnh mạch mạng nhện gây mất thẩm mỹ.
Bác sĩ Phan Duy Kiên đánh giá, ca bệnh T.T.S là một ca khó vì đây là trường hợp bệnh tái phát sau khi đã can thiệp điều trị rồi. Nguyên nhân tái phát là vì bỏ sót các nhánh tĩnh mạch trong quá trình trị liệu trước đó, một khi không phát hiện ra thì tình trạng trào ngược sẽ cứ thế tiếp diễn từ đó dẫn đến suy tĩnh mạch, gân xanh vì thế sẽ nổi nhiều hơn.
Nhận diện các nguyên nhân gây tái phát suy giãn tĩnh mạch sau điều trị:
Tái phát sau điều trị giãn tĩnh mạch thường do quá trình chẩn đoán chưa đầy đủ, bác sĩ điều trị không phát hiện ra các dòng máu trào ngược bệnh lý và bỏ sót tình trạng suy yếu của hệ thống tĩnh mạch sâu dưới da, dẫn đến việc điều trị không triệt để. Các nguyên nhân dẫn đến sự tái phát sau khi điều trị giãn tĩnh mạch bao gồm:
-
- Điều trị chưa triệt để: Phẫu thuật thường cắt đứt dòng máu đến tĩnh mạch bị hỏng, khiến máu chảy qua tĩnh mạch khác. Tuy nhiên, nếu chỉ điều trị một lần, có thể không giải quyết được hết vấn đề. Các tĩnh mạch khác có thể bị suy yếu và nếu không điều trị triệt để, các tĩnh mạch giãn mới có thể xuất hiện sau này.
-
- Tình trạng bệnh tiến triển nặng hơn: Một số người có yếu tố di truyền dễ mắc bệnh giãn tĩnh mạch. Trong trường hợp này, giãn tĩnh mạch chỉ là giai đoạn đầu của một bệnh lý mạn tính hoặc có thể tiến triển nặng hơn. Do đó, nếu bệnh lý giãn tĩnh mạch là mạn tính, không có phương pháp điều trị dứt điểm hoàn toàn
-
- Yếu tố nguy cơ chưa được kiểm soát: Dù điều trị ban đầu thành công, các yếu tố như béo phì hoặc mang thai vẫn có thể khiến giãn tĩnh mạch tái phát. Nếu không kiểm soát những yếu tố này, khả năng bệnh tái phát là rất cao.
Theo ThS. Bác sĩ Phan Duy Kiên trong điều trị suy giãn tĩnh mạch bệnh nhân cần đến các tổ chức y tế chuyên sâu được bộ y tế cấp phép, các bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật mạch máu có kinh nghiệm sẽ trực tiếp thăm khám, chẩn đoán, siêu âm, điều trị, theo dõi. Đảm bảo mang lại kết quả điều trị lâu dài, hạn chế tái phát tại vùng điều trị hoặc diễn tiến bệnh nặng hơn theo thời gian.



