Suy giãn tĩnh mạch độ 3 (CEAP C3) – Sưng phù chân – Thuốc uống trị giãn tĩnh mạch chân

Giãn tĩnh mạch độ 3 (CEAP-C3) theo hệ thống phân loại các cấp độ suy giãn tĩnh mạch là phân loại triệu chứng giãn tĩnh mạch đơn giản, với dấu hiệu đặc trưng là sưng phù mắt cá chân. 

CEAP – C3: Sưng phù mắt cá chân do giãn tĩnh mạch đô 3 và thuốc uống trị giãn tĩnh mạch chân phổ biến

Phân loại tiếp theo sau các triệu chứng giãn tĩnh mạch đơn giản là CEAP C3 – sưng phù mắt cá chân do giãn tĩnh mạch. Đây là phân loại lâm sàng, nên tình trạng sưng mắt cá chân rất dễ nhìn thấy ở chân bệnh nhân giãn tĩnh mạch. 

Tất nhiên, bên cạnh những trường hợp có thể thấy rõ ràng sẽ có một số trường hợp “giãn tĩnh mạch ẩn“. Đối với những ca bệnh này, các van ở tĩnh mạch chân cùng bị suy yếu nên gây ra trào ngược tĩnh mạch, nhưng các tĩnh mạch gần bề mặt da không giãn ra. Kết quả là máu chảy ngược dòng xuống tĩnh mạch, nhưng không thể quan sát được chứng giãn tĩnh mạch trên da.

Trong những trường hợp này, nếu mắt cá chân bị sưng phù và không quan sát được rõ ràng chứng giãn tĩnh mạch trên da, thì không nên xếp vào giãn tĩnh mạch độ 3. Vì đây không phải là chẩn đoán lâm sàng về phù nề tĩnh mạch thứ phát do giãn tĩnh mạch.  

Tuy nhiên, nếu có bằng chứng cho thấy có xảy ra hiện tượng trào ngược tĩnh mạch thông qua kết quả siêu âm Doppler cùng dấu hiệu sưng phù mắt cá chân, thì phân loại đây là CEAP C3 sẽ hoàn toàn chính xác.

Vì CEAP C3 là tổn thương vật lý do viêm từ giãn tĩnh mạch và trào ngược tĩnh mạch, nên rõ ràng đây là tình trạng nghiêm trọng hơn so với cấp độ C2 – không có tổn thương các mô xung quanh giãn tĩnh mạch. 

Do đó, không có gì ngạc nhiên khi ở Anh, NICE (Viện nghiên cứu Y tế và Chăm sóc sức khỏe Quốc gia) và các cơ quan quản lý khác trên thế giới xem cấp độ CEAP C3 là một tình trạng y tế cần được hỗ trợ điều trị và đi kèm theo đó là những liều thuốc uống trị giãn tĩnh mạch chân.

CEAP – C3: Sưng phù mắt cá chân do giãn tĩnh mạch có những triệu chứng gì và có thuốc uống trị giãn tĩnh mạch ở chân không? 

Hình chụp tình trạng sưng phù mắt cá chân do giãn tĩnh mạch của một bệnh nhân nữ được phân loại CEAP C3. 

Chắc hẳn nhiều người sẽ thắc mắc rằng phân loại suy giãn tĩnh mạch CEAP C3 sẽ có những dấu hiệu và triệu chứng gì, dựa vào đâu để nhận biết ngoài việc tự nhiên sưng phù mắt cá chân. 

Ai đó khi kiểm tra chân của mình hoặc người thân, nếu nhận thấy có các dấu hiệu cùng triệu chứng được nói đến bên dưới, rất có thể bạn hoặc người đó đã bị suy giãn tĩnh mạch độ 3. Điều này có thể bao gồm:

 

1. 1. Giãn tĩnh mạch nhìn thấy được: Có nghĩa là bạn hay ai đó phải nhìn thấy được chứng giãn tĩnh mạch như hình minh hoạ trên, nhưng điều này cũng có thể không xảy ra nếu trào ngược tĩnh mạch là do “giãn tĩnh mạch ẩn”.

1. 1. Sưng phù mắt cá chân nhưng không đau: Sưng phù mắt cá chân do giãn tĩnh mạch thường ảnh hưởng đến phần dưới bắp chân và xung quanh xương mắt cá chân. Nó hiếm khi xảy ra ở khu vực bàn chân hoặc các ngón chân. Nếu bàn chân và ngón chân bị sưng nặng, có thể do phù bạch huyết hoặc phù nề toàn thân khác chứ không phải phù tĩnh mạch. 

Do đó, nếu ai đó tự nhiên sưng phù mắt cá chân, bàn chân hay ngón chân không nên tự cho rằng đang bị suy giãn tĩnh mạch cấp độ  CEAP C3. Hay vội cho rằng nguyên nhân gây sưng phù mắt cá chân là do giãn tĩnh mạch hoặc trào ngược tĩnh mạch mà chưa có kết luận từ bác sĩ chuyên khoa mạch máu. 

Trong nhiều trường hợp,  tình trạng sưng phù xảy ra rất ít so với những gì mọi người vẫn thường hay nghĩ.. Vào buổi sáng, khi mới thức dậy thì tình trạng sưng mắt cá chân do giãn tĩnh mạch hiếm khi được nhận ra. Lý do là vì khi ai đó nằm một chỗ trong nhiều giờ, máu không còn bị tác động của trọng lực, các van không cần hoạt động để chống lại trọng lực nên không gây ra hiện tượng trào ngược tĩnh mạch. Lưu lượng máu từ chân vẫn hoạt động bình thường, không tích tụ chất lỏng ở mắt cá chân. 

Sau khi thức dậy và bắt đầu ngày mới, chứng phù tĩnh mạch sẽ bắt đầu hình thành trong ngày. Tốc độ hình thành của nó phụ thuộc vào một số yếu tố, bao gồm mức độ nghiêm trọng của chứng giãn tĩnh mạch hoặc chứng giãn tĩnh mạch ẩn (trào ngược tĩnh mạch), mức độ hoạt động của bệnh nhân và những gì bệnh nhân thực hiện (ví dụ: đứng, ngồi, bơi, v.v.). 

Nói chung, trong ngày sẽ gặp tình trạng tự nhiên sưng mắt cá chân. Nhiều người chỉ nhận ra dấu hiệu sưng phù mắt cá chân thông qua vết hằn khi mang tất/ vớ ở mắt cá chân. 

Nếu tình trạng sưng phù mắt cá chân nặng, khiến tất làm chân bị sưng lên bên trong giày, thì một lần nữa chúng ta nên nghi ngờ các nguyên nhân gây sưng khác bao gồm phù bạch huyết. Sưng mắt cá chân do giãn tĩnh mạch CEAP C3 thường không dễ phát hiện như chúng ta tưởng.

CEAP-C3: Tìm hiểu nguyên nhân gây sưng phù mắt cá chân do giãn tĩnh mạch:

Có một số nguyên nhân có thể gây ra tình trạng sưng phù mắt cá chân do giãn tĩnh mạch và chúng có thể liên quan với nhau. Như những gì được nói bên  trên, chứng giãn tĩnh mạch hay “giãn tĩnh mạch ẩn” (trào ngược tĩnh mạch) xảy ra do các van ở một hoặc nhiều tĩnh mạch ở chân bị suy giãn. Khi đứng, máu luôn bị tác động của trọng lực mà lưu chuyển về phía mắt cá chân theo tĩnh mạch. Ở người khoẻ mạnh, các van tĩnh mạch sẽ đóng lại, ngăn dòng máu chảy ngược – hay còn gọi là “trào ngược tĩnh mạch”

Nếu các van ở bất kỳ tĩnh mạch nào bị suy hoặc ngừng hoạt động, máu sẽ chảy ngược trở lại tĩnh mạch do trọng lực. Điều này dẫn đến một cột máu có thể kéo dài từ tim xuống mắt cá chân. Áp lực lên thành tĩnh mạch ở đáy cột máu này có thể rất cao, đẩy chất lỏng từ máu chảy qua thành tĩnh mạch và vào các mô xung quanh.

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng có tình trạng viêm máu bên trong tĩnh mạch khi có hiện tượng trào ngược tĩnh mạch. Do đó, một nguyên nhân khác có thể góp phần gây ra tình trạng sưng phù mắt cá chân do giãn tĩnh mạch là khi máu chảy xuống tĩnh mạch sẽ chạm vào tĩnh mạch ở mắt cá chân, gây viêm. Một trong những hậu quả của chứng viêm là sưng tấy. 

Điều này rất dễ nhận ra, mỗi khi bị va chạm, vùng bị viêm tĩnh mạch sẽ trở nên nóng, đỏ, sưng và đau. Không có gì ngạc nhiên khi ở bệnh nhân cấp độ CEAP C3, mắt cá chân hay bị sưng đỏ, ấm nóng khi chạm vào và thường xuyên bị đau. Đây là dấu hiệu cho thấy đã có tình trạng viêm chứ không đơn thuần là áp lực của cột máu vào thành tĩnh mạch. 

Nếu bạn quan tâm đến chủ đề này và muốn đọc thêm, vui lòng xem cuốn Tìm hiểu về trào ngược tĩnh mạch – nguyên nhân gây giãn tĩnh mạch và loét chân tĩnh mạch .

Cần làm gì khi bị sưng phù mắt cá chân do giãn tĩnh mạch CEAP C3:

Nếu nghi ngờ bị sưng phù mắt cá chân do giãn tĩnh mạch cấp C3, bệnh nhân cần được siêu âm Doppler tĩnh mạch do các bác sĩ chuyên khoa mạch máu thực hiện để xác định nguyên nhân sưng mắt cá chân nhưng không đau có phải do trào ngược tĩnh mạch hay không. 

Mặc dù hiện nay nhiều chuyên gia có thể chụp xét nghiệm và phát hiện trào ngược ở các tĩnh mạch như tĩnh mạch hiển lớn và tĩnh mạch hiển nhỏ, nhưng chỉ những phòng khám chuyên sâu như Dr.Vein – với hệ thống máy móc chuyên dụng hiện đại, cùng đội ngũ bác sĩ chuyên khoa mạch máu giàu kinh nghiệm và quy trình khám chuẩn y khoa mới có thể chẩn đoán chính xác, đặc biệt là những nguyên nhân sâu xa, chẳng hạn suy tĩnh mạch xuyên, suy tĩnh mạch chậu và suy tĩnh mạch sâu. 

Ngoài ra, điều quan trọng là các tĩnh mạch sâu phải được kiểm tra chi tiết vì tình trạng sưng phù mắt cá chân cũng có thể do tắc nghẽn các tĩnh mạch sâu chứ không chỉ do trào ngược. Để có được phương pháp điều trị chính xác, điều quan trọng là phải biết sự khác biệt giữa hai tình trạng này, đặc biệt vì chúng có thể xảy ra đồng thời. 

Trước đây, các bác sĩ gia đình và bác sĩ đa khoa, y tá, NHS (National Health Service) – Dịch vụ y tế quốc gia và các công ty bảo hiểm y tế tư nhân đã gợi ý rằng nếu bị sưng phù mắt cá chân do giãn tĩnh mạch (CEAP C3), bệnh nhân nên mang vớ tĩnh mạch áp lực hoặc vớ hỗ trợ phẫu thuật. 

Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng điều này là sai sự thật vì vớ tĩnh mạch áp lực hoặc vớ hỗ trợ phẫu thuật là phương pháp phòng ngừa hoặc bảo tồn, chỉ đem lại hiệu quả trong lúc mang, chứ không thực sự trị tận gốc tình trạng sưng phù mắt cá chân do giãn tĩnh mạch. Những vẫn có một số loại thuốc uống trị giãn tĩnh mạch chân phổ biến làm giãm sự ảnh hưởng từ sưng phù mắt cá chân do giãn tĩnh mạch.

 

Ngày nay, bác sĩ khuyến cáo chỉ nên mang vớ tĩnh mạch áp lực hoặc vớ phẫu thuật để giảm bớt triệu chứng sưng phù mắt cá chân trong quá trình thăm khám và điều trị, hoặc trong giai đoạn hậu phẫu sau khi điều trị bằng các phương pháp như: laser nội tĩnh mạch, RFA, tiêm xơ…

Siêu âm Doppler sẽ giúp phát hiện bất kỳ chất lỏng nào xuất hiện quanh mắt cá chân (gây phù tĩnh mạch). Vì trên siêu âm Doppler, các chất lỏng xuất hiện rất rõ ràng. 

Ngoài ra, bất kỳ tình trạng trào ngược tĩnh mạch nào cũng sẽ được xác định nếu việc siêu âm được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa về mạch máu. Giúp đánh giá mức độ, lượng trào ngược cũng như độ sưng phù để xem xét mối tương quan, từ đó xác định có phải phù tĩnh mạch cấp CEAP C3 hay không.

Thật ra không nhất thiết phải phẫu thuật nếu bệnh nhân không muốn, nhưng việc không điều trị sưng phù mắt chân do giãn tĩnh mạch sẽ dẫn đến kết quả tồi tệ hơn, bệnh nặng hơn trong tương lai, đồng thời các dấu hiệu và triệu chứng sẽ trở nên trầm trọng hơn. 

Trừ những trường hợp như bệnh nhân có vấn đề về sức khoẻ hoặc có những tình trạng giảm nhẹ khác, hầu hết các chuyên gia về tĩnh mạch trên thế giới đều khuyên rằng nên ngăn chặn trào ngược tĩnh mạch bằng cách điều trị chứng giãn tĩnh mạch hoặc “giãn tĩnh mạch ẩn”. 

Bài thuốc chữa giãn tĩnh mạch chân được sử dụng sẽ phụ thuộc vào kiểu trào ngược và có thể bao gồm:

• • Thuyên tắc bằng vòng xoắn đối với tĩnh mạch vùng chậu

• • Laser nội tĩnh mạch EVLA

• • Sóng cao tần (Radiofrequency Ablation : RFA)

• • Xử lý keo sinh học

• • Cắt bỏ tĩnh mạch

• • Tiêm xơ

Sự kết hợp của các phương pháp hãy những bài thuốc chữa giãn tĩnh mạch chân này thường rất thành công trong việc đảo ngược tình trạng trào ngược tĩnh mạch và loại bỏ cả tình trạng sưng mắt phù cá chân do giãn tĩnh mạch hoặc giãn tĩnh mạch ẩn cũng nên kết hợp một số loại thuốc uống trị giãn tĩnh mạch chân từ các cơ sở điều trị uy tín như Dr.Vein….