Chân nổi gân xanh mất thẩm mỹ: Giải pháp nào điều trị hiệu quả

Chân nổi gân xanh gây mất thẩm mỹ và khó chịu? Tìm hiểu ngay giải pháp điều trị hiệu quả, giúp bạn tự tin với đôi chân khỏe đẹp và mịn màng trở lại!

Chân nổi gân xanh phần lớn là hình ảnh của tĩnh mạch nông nằm sát bề mặt da bị giãn hoặc suy, thường gặp ở dạng mạng nhện (mao mạch li ti) hay tĩnh mạch dạng lưới. Hướng xử trí phụ thuộc vào mức độ tổn thương: nếu chỉ là những mạch máu nhỏ ngoài da thì bác sĩ có thể can thiệp bằng laser bề mặt hoặc tiêm xơ để làm mờ; nếu bên dưới có suy thân tĩnh mạch thì cần đánh giá và xử lý đoạn tĩnh mạch bị suy trước khi làm đẹp phần ngoài da. Vì vậy, điều trị đúng bắt đầu từ việc xác định gân xanh đang ở mức nào chứ không phải chọn ngay một kỹ thuật.

I/ Khám, tư vấn ca bệnh chân nổi gân xanh ở chân lan từ đùi xuống cẳng chân?

Đôi khi, những đường gân xanh nhỏ xuất hiện trên chân có thể là dấu hiệu sớm của vấn đề suy giãn tĩnh mạch. Tuy không gây khó chịu thế nhưng tình trạng chân bị nổi gân xanh có thể gây ra những phiền toái về mặt thẩm mỹ cho người gặp phải tình trạng này, đặc biệt là chị em phụ nữ thường hay có nhu cầu mặc váy ngắn trên gối. Để hiểu rõ hơn về triệu chứng và lựa chọn phương pháp điều trị hiệu quả, cùng tìm hiểu về trường hợp thực tế sau đây.

Chị L.T.T.L 26 tuổi đến phòng khám điều trị suy giãn tĩnh mạch Dr Vein thăm khám tình trạng chân thỉnh thoảng tê khi ngồi lâu, đứng lâu gây mỏi, đặc biệt bị nổi gân xanh ở chân nhỏ li ti hình mạng nhện lan từ đùi xuống phần cẳng chân. 

Chia sẻ với Ths.Bs CK II Lê Kim Cao, chị L cho biết thời điểm trước chị có điều trị bằng việc uống thuốc và mang vớ tĩnh mạch nhưng thấy tình trạng chân nổi gân xanh không hết. 

Lắng nghe chia sẻ từ phía bệnh nhân, bác sĩ Cao nghi ngờ bệnh nhân hiện bị suy giãn tĩnh mạch giai đoạn C1, tuy nhiên để có kết luận chuẩn xác nhất, bác sĩ yêu cầu bệnh nhân tiến hành siêu âm tĩnh mạch chuyên sâu với phương pháp Doppler. 

Kết quả siêu âm ghi nhận, chị L bị suy giãn tĩnh mạch nông mức độ C1. 

Với bệnh lý suy giãn tĩnh mạch ở giai đoạn này, về phương pháp điều trị có 2 vấn đề quan trọng cần lưu ý:

Tuân thủ các phương pháp điều trị nền tảng bao gồm:

• Sử dụng vớ tĩnh mạch (còn gọi là vớ y tế hoặc vớ áp lực): Vớ tĩnh mạch đóng vai trò quan trọng trong việc điều trị giãn tĩnh mạch, giúp tăng cường tuần hoàn máu, ngăn chặn bệnh tiến triển và hạn chế nguy cơ tái phát. Khi sử dụng đúng cách, vớ tĩnh mạch còn giúp giảm các triệu chứng đau nhức và cảm giác nặng chân. Nhiều trường hợp tái phát suy giãn tĩnh mạch hoặc suy giãn tĩnh mạch tiến triển sang giai đoạn nặng hơn là do bệnh nhân không tuân thủ hướng dẫn sử dụng vớ tĩnh mạch một cách chính xác. Tại Dr Vein, các bác sĩ luôn tư vấn bệnh nhân sử dụng vớ gối áp lực 1 để tạo cảm giác thoải mái, tránh trường hợp bệnh nhân không sử dụng vớ nữa sau một thời gian. 

• Thường xuyên vận động: Đi bộ, đạp xe, bơi lội rất tốt cho bệnh nhân giãn tĩnh mạch.

• Ăn uống lành mạnh: Bổ sung rau xanh, trái cây vào chế độ dinh dưỡng hàng ngày.
• Tránh đứng hay ngồi quá lâu một chỗ
• Giữ cân nặng hợp lý, tránh tăng cân quá mức

II/ Giải pháp hiệu quả điều trị tình trạng chân bị nổi gân xanh gây mất thẩm mỹ

Suy giãn tĩnh mạch có 7 cấp độ bệnh lý từ C0 tới C6, ở giai đoạn 1, thường bệnh nhân sẽ xuất hiện tình trạng nổi gân xanh ở chân, tím nổi nhiều dưới da ( dạng tĩnh mạch lưới hay tĩnh mạch mạng nhện) gây mất thẩm mỹ. 

Suy giãn tĩnh mạch độ 1 ảnh hưởng đến thẩm mỹ, đặc biệt ở bệnh nhân có da trắng, mỏng hoặc sử dụng kem chứa Corticoid thời gian dài gây bào mòn da làm lộ những mạch máu dưới da.

Với tình trạng chân nổi gân xanh do suy giãn tĩnh mạch nông độ 1 gây ra như trường hợp chị L, bác sĩ Cao cho biết thường sẽ có 2 phương pháp để cải thiện bao gồm: 

• Laser xung dài ( Laser bề mặt) 

Laser xung dài phù hợp để điều trị giãn tĩnh mạch nông độ 1, dạng mạng nhện hay còn gọi là mao mạch (đường kính nhỏ hơn 1mm).

Laser xung dài sử dụng bước sóng 1064nm giúp năng lượng được hấp thụ sâu vào lớp hạ bì, cho phép điều trị các tổn thương mạch máu ngay trên bề mặt da. 

Laser xung dài mang lại nhiều ưu điểm như: hiệu quả thấy ngay, không đau, không sưng bầm, không nghỉ dưỡng và không cần dùng thuốc sau điều trị. 

Tuy nhiên điều trị giãn tĩnh mạch nông độ 1 bằng laser xung dài nếu không được thực hiện đúng chỉ định và kỹ thuật sẽ làm tổn thương mô, gây nên những biến chứng thường gặp như: đỏ ở vùng da điều trị, phồng rộp, đóng vảy, sưng tấy, đốm, thay đổi (tăng hoặc giảm) sắc tố da qua thời gian, tổn thương thần kinh dưới da, viêm do tổn thương, tái phát…

Hiện nay, nhiều nơi áp dụng điều trị suy giãn tĩnh mạch với laser xung dài nhưng tình trạng tái phát sau điều trị bằng laser xung dài diễn ra khá phổ biến, chủ yếu do không thực hiện đúng quy trình chẩn đoán chuyên sâu mà chỉ điều trị dựa vào biểu hiện bề mặt. 

• Tiêm xơ ( sclerotherapy) 

Tiêm xơ là phương pháp tiêm dung dịch gây xơ trực tiếp vào lòng tĩnh mạch, khiến tĩnh mạch đóng lại và cuối cùng mờ dần. Tiêm xơ chỉ nên điều trị suy giãn tĩnh mạch nông mức độ C1, đặc biệt khuyên dùng đối với trường hợp giãn tĩnh mạch dạng lưới hơn là tĩnh mạch nhện (mao mạch).

Do đường kính lý tưởng để tiêm xơ là từ 1-3mm (tĩnh mạch dạng lưới). Đối với mạch máu quá nhỏ như tĩnh mạch nhện, nếu cố gắng tiêm có thể dẫn đến hiện tượng thoát thuốc, dung dịch xơ hoá tràn ra ngoài mạch máu dẫn đến hoại tử da và mô dưới da. Vì vậy việc tiêm xơ tĩnh mạch đòi hỏi người làm phải được đào tạo chuyên sâu, nhiều kinh nghiệm để hạn chế biến chứng xảy ra.

Với trường hợp chân bị nổi gân xanh như chị L cần tiến hành điều trị theo 2 đợt, đợt 2 nên cách đợt 1 sau 4-6 tuần. 

Bác sĩ dựa vào đâu để chọn cách điều trị chân nổi gân xanh?

Khi một người đến khám vì chân nổi gân xanh, việc đầu tiên bác sĩ làm không phải là chọn máy hay chọn thuốc, mà là xác định những đường gân đó thực sự nằm ở tầng nào của hệ tĩnh mạch. Có trường hợp tổn thương chỉ giới hạn ở lớp mạch máu nhỏ ngoài da, nhưng cũng có trường hợp phần nổi lên chỉ là biểu hiện của một đoạn tĩnh mạch lớn hơn bên dưới đang bị suy. Hai tình huống này dẫn tới hai hướng xử trí khác nhau, nên bước đánh giá ban đầu quyết định phần lớn kế hoạch điều trị về sau.

Để phân biệt, bác sĩ kết hợp thăm khám trực tiếp với siêu âm Doppler tĩnh mạch, một kỹ thuật siêu âm cho thấy dòng máu chảy trong lòng mạch. Trên hình ảnh này, bác sĩ tìm dòng trào ngược (reflux) là hiện tượng máu chảy ngược trở lại chân thay vì đi về tim, dấu hiệu cho biết van tĩnh mạch đã suy. Việc đo tại tư thế đứng giúp phát hiện chính xác dòng trào ngược ở các tĩnh mạch nông như tĩnh mạch hiển lớn hay tĩnh mạch dạng lưới, điều mà chỉ nhìn bằng mắt thường không thể kết luận. Bên cạnh hình ảnh, bác sĩ còn hỏi kỹ các triệu chứng đi kèm như tê mỏi, nặng chân, chuột rút về đêm để hình dung mức độ ảnh hưởng của bệnh tới sinh hoạt.

Từ kết quả đó, hướng điều trị được chia theo tầng tổn thương. Với tổn thương bề mặt là các mao mạch dạng mạng nhện hoặc tĩnh mạch dạng lưới nằm ngay dưới da mà không kèm suy thân tĩnh mạch, bác sĩ có thể chọn laser xung dài hoặc tiêm xơ (UGFS) để làm mờ trực tiếp phần mạch máu hiện trên da. Ngược lại, khi siêu âm phát hiện suy thân tĩnh mạch bên dưới với dòng trào ngược rõ, việc chỉ xử lý phần ngoài da thường dễ tái phát, nên bác sĩ cân nhắc can thiệp nội mạch như EVLA, dùng năng lượng laser đưa vào trong lòng mạch để đóng đoạn tĩnh mạch bị suy và loại bỏ dòng trào ngược qua đoạn đó, sau đó mới xử lý các mạch máu nông còn lại.

Mỗi phương pháp phục vụ một tình huống riêng, không có kỹ thuật nào phù hợp cho mọi mức độ gân xanh, và trên cùng một người bác sĩ có thể phối hợp nhiều bước theo trình tự. Cách tiếp cận này trùng với tinh thần của các hướng dẫn quốc tế. Hướng dẫn của NICE (Anh, 2013) nêu rõ nên “dùng siêu âm duplex để xác định chẩn đoán và mức độ dòng trào ngược ở thân tĩnh mạch” trước khi lập kế hoạch điều trị, nghĩa là kỹ thuật được chọn sau khi đã hiểu bệnh, chứ không phải chọn trước rồi mới soi tổn thương.

Chăm sóc và phòng ngừa chân nổi gân xanh tái phát

Điều trị bằng laser, tiêm xơ hay can thiệp nội mạch xử lý những tổn thương đang có trên chân, còn việc gân xanh có xuất hiện thêm ở vị trí khác hay không lại phụ thuộc nhiều vào thói quen sinh hoạt hằng ngày. Suy giãn tĩnh mạch là bệnh tiến triển theo thời gian và chịu ảnh hưởng của yếu tố cơ địa, nghề nghiệp, cân nặng, nên chăm sóc đúng cách giúp làm chậm quá trình đó và hỗ trợ giữ kết quả sau điều trị, dù không đảm bảo chân sẽ không bao giờ nổi gân xanh trở lại.

Những thói quen dưới đây được khuyến khích cho người đã hoặc đang có dấu hiệu suy tĩnh mạch nông:

• Vận động đều đặn: đi bộ, đạp xe, bơi lội giúp cơ cẳng chân co bóp và đẩy máu về tim, hỗ trợ tuần hoàn tĩnh mạch.
• Kê cao chân khi nghỉ: nâng chân cao hơn tim khoảng 15 đến 20 phút vài lần trong ngày giúp giảm ứ máu ở chân, nhất là sau nhiều giờ đứng hoặc ngồi.
• Mang vớ ép đúng cách: mang vớ y tế theo mức áp lực bác sĩ chỉ định, đi vớ từ sáng và chọn đúng kích cỡ để tạo áp lực giảm dần từ cổ chân lên trên.
• Tránh đứng hoặc ngồi một chỗ quá lâu: nếu tính chất công việc buộc phải đứng hay ngồi nhiều, nên thay đổi tư thế, đi lại vài phút mỗi giờ hoặc nhón gót tại chỗ.
• Kiểm soát cân nặng: giữ cân nặng hợp lý làm giảm áp lực đè lên hệ tĩnh mạch chi dưới.
• Hạn chế yếu tố làm giãn mạch: tránh mặc quần quá bó ở vùng bẹn, hạn chế ngâm chân nước quá nóng lâu và trao đổi với bác sĩ nếu đang dùng kem bôi chứa corticoid dài ngày.

Cần hiểu rằng chăm sóc là phần bổ trợ chứ không thay thế cho việc xử lý tổn thương đã có. Ngay cả khi giữ thói quen tốt, một số trường hợp vẫn có thể xuất hiện gân xanh mới do bệnh nền tiến triển, nên tái khám định kỳ và siêu âm kiểm tra khi thấy dấu hiệu thay đổi vẫn là cách theo dõi hợp lý.

Câu hỏi thường gặp

Tài liệu tham khảo