Ca bệnh đặc biệt: Phù chân 6 tháng, khám ra suy giãn tĩnh mạch C4

Bệnh nhân nam, 34 tuổi, chỉ phù chân 6 tháng nhưng khám tại Dr Vein, bác sĩ phát hiện suy giãn tĩnh mạch C4. Cảnh báo cho những ai xem nhẹ triệu chứng này. 

Ca bệnh đặc biệt: Bệnh nhân phát hiện phù chân chỉ 6 tháng nhưng suy giãn tĩnh mạch đã âm thầm tiến triển đến C4

I/ Bệnh nhân nam 34 tuổi phát hiện phù chân chỉ 6 tháng nhưng khám ra suy giãn tĩnh mạch độ 4: 

Bệnh suy giãn tĩnh mạch là một bệnh lý vô cùng phức tạp. Dù nhiều người thường thấy các triệu chứng bề mặt như đau nhức, nổi tĩnh mạch hoặc sưng phù ở chân, nhưng thực tế, bệnh lại tiến triển âm thầm theo thời gian, dẫn đến các biến chứng nặng nề mà người bệnh không hề hay biết. Chính vì thế, việc đi khám tĩnh mạch để tầm soát và phát hiện sớm là điều cần thiết, giúp ngăn ngừa các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng về sau.

Thời gian gần đây, các bác sĩ tại phòng khám tĩnh mạch Dr.Vein vừa tiếp nhận khám và tư vấn cho một ca bệnh khá đặc biệt. Theo đó bệnh nhân nam sinh năm 1990, phát hiện phù chân chỉ vỏn vẹn trong 6 tháng nhưng không ngờ bệnh suy giãn tĩnh mạch đã phát triển tới mức độ 4 khá nghiêm trọng. 

Điều này cho thấy bệnh lý suy giãn tĩnh mạch là bệnh lý có các dấu hiệu và triệu chứng khá phức tạp, để ngăn ngừa việc bệnh tiến triển nặng và gây ra các biến chứng không mong muốn cho sức khỏe, việc đi khám và tầm soát sức khỏe tĩnh mạch thường xuyên là rất cần thiết. 

Câu chuyện của anh L.C.D được chia sẻ dưới đây chính là hồi chuông cảnh tỉnh cho những ai còn xem thường và ỷ y không quan tâm đến việc bảo vệ sức khoẻ tĩnh mạch. 

Cụ thể, bệnh nhân trong câu chuyện được nói đến có tên L.C.D, 34 tuổi, vừa qua có ghé đến phòng khám Dr Vein để khám và tư vấn giải pháp điều trị bệnh lý suy giãn tĩnh mạch. Tiếp nhận thăm khám cho anh là Ths.Bs CK II Lê Kim Cao (Bác sĩ chuyên khoa uy tín trong lĩnh vực Phẫu thuật Mạch máu và Điều trị Vết thương, hiện đang công tác tại Khoa Phẫu thuật Mạch máu – Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Chợ Rẫy, TP. Hồ Chí Minh). 

Trao đổi trong quá trình thăm khám lâm sàng với bác sĩ Cao, anh D cho biết, kể từ tháng 4/2024, anh nhận thấy chân của mình có tình trạng sưng phù (bên phải nặng hơn bên trái) và không có dấu hiệu thuyên giảm trong suốt 6 tháng qua. 

Trước khi ghé đến phòng khám Dr Vein, anh đã từng đi khám và tiến hành siêu âm chân tại một bệnh viện ở tỉnh, bác sĩ thăm khám thời điểm đó kết luận anh bị suy giãn tĩnh mạch sâu. 

Hình ảnh chân bệnh nhân

Khi đến thăm khám tại Dr Vein, bác sĩ nhận thấy tình trạng của anh D có dấu hiệu đáng lưu ý. Hai chân của anh xuất hiện hiện tượng sạm đen ở vùng cẳng chân, kèm theo tình trạng sưng phù.

Tình trạng của anh D là một trường hợp khá đặc biệt vì thông thường tình trạng sưng phù chân do bệnh lý suy giãn tĩnh mạch gây ra sẽ diễn tiến trong thời gian dài (trong vài năm đến vài chục năm mới biểu hiện rõ tình trạng sưng phù chân) không đột nhiên xuất hiện như trường hợp của anh D. 

Ths.Bs Lê Kim Cao trao đổi với anh D rõ hơn về tình trạng phù chân liên quan đến bệnh lý suy giãn tĩnh mạch. Bs cho biết, trong trường hợp bệnh lý suy giãn tĩnh mạch, phù chân thường biểu hiện rõ rệt với hiện tượng chân sưng lên khi đứng, sau đó bàn chân trở nên căng phồng và dần dần lan lên trên. 

Ngược lại, nếu đột nhiên một ngày nào đó thức dậy bỗng nhiên thấy chân sưng lên mà không có lý do rõ ràng (đối với trường hợp sưng phù toàn thân không riêng gì hai chân) thì nguyên nhân chủ yếu không phải do suy giãn tĩnh mạch, mà có thể xuất phát từ các bệnh lý khác như bệnh thận, bệnh tim mạch hoặc bệnh lý về gan.

Đối với trường hợp sưng phù đột ngột một bên chân, Bs Cao cho biết phần lớn nguyên nhân chính thường không do bệnh lý suy giãn tĩnh mạch gây ra. Mà nguyên nhân thực sự ở đây có thể xuất phát từ việc hình thành huyết khối tĩnh mạch (Huyết khối tĩnh mạch là tình trạng khi máu đông lại trong lòng tĩnh mạch, gây tắc nghẽn và dẫn đến sưng, đau nhức hoặc cảm giác nặng nề ở chân). Hoặc có thể là do tắc mạch bạch huyết ( trường hợp phù chân voi), hoặc nếu chỉ sưng bàn chân và cổ chân thì có thể xuất phát từ bệnh lý viêm khớp. 

Để đánh giá đúng hơn về bệnh lý của anh H, Bs Cao chỉ định bệnh nhân tiến hành siêu âm tĩnh mạch chuyên sâu với phương pháp siêu âm Doppler. 

Khi thực hiện siêu âm Doppler tĩnh mạch đúng quy trình y khoa bởi bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật mạch máu tại phòng khám tĩnh mạch Dr.Vein, bệnh nhân sẽ được kiểm tra các tĩnh mạch sâu, các thân tĩnh mạch nông (tĩnh mạch hiển lớn, tĩnh mạch hiển bé và tĩnh mạch hiển phụ phía trước), vết rách tĩnh mạch và cả tĩnh mạch vùng chậu (nếu cần thiết). 

Đồng thời, bệnh nhân cũng được kiểm tra chuyên sâu những nguyên nhân khác  ít được biết đến hơn gây trào ngược tĩnh mạch như tĩnh mạch Giacomini.

Kết quả siêu âm ghi nhận tĩnh mạch hiển lớn 2 bên chân giãn có dòng trào ngược, không có huyết khối, tĩnh mạch hiển bé bình thường. 

Kết quả siêu âm ca suy giãn tĩnh mạch C4

Kết quả siêu âm ca suy giãn tĩnh mạch C4

Kết quả siêu âm ca suy giãn tĩnh mạch C4

Bác sĩ kết luận anh H bị suy tĩnh mạch nông 2 chân cấp độ C4 (suy giãn tĩnh mạch cấp độ 4). 

II/ Suy giãn tĩnh mạch C4 gây phù chân 6 tháng: Phác đồ điều trị tối ưu tại Dr Vein:

Sau khi đưa ra kết luận bệnh lý cho anh H, Ths.Bs Lê Kim Cao tư vấn phác đồ điều trị tối ưu cho trường hợp suy giãn tĩnh mạch C4 ( cụ thể là suy tĩnh mạch hiển lớn 2 bên chân). 

Theo đó, bác sĩ Cao cho biết với bệnh lý hiện tại, cần tiến hành điều trị can thiệp với phương pháp laser nội mạch. 

Phương pháp Laser nội mạch sẽ được chỉ định cho bệnh nhân trong các trường hợp sau: 

• Bệnh nhân mắc suy tĩnh mạch chi dưới với triệu chứng rõ ràng, phân loại bệnh theo hệ thống CEAP từ C2 đến C6. 
• Xuất hiện dòng trào ngược tĩnh mạch khi thực hiện siêu âm Doppler. Các phương pháp điều trị nội khoa không mang lại hiệu quả. 

Tuy nhiên, có một số trường hợp chống chỉ định tuyệt đối cho điều trị bằng laser nội mạch, bao gồm: 

• Bệnh nhân không có khả năng đi lại hoặc đã mất hoàn toàn khả năng này. 
• Phụ nữ đang mang thai. 
• Huyết khối tĩnh mạch sâu ở chi dưới. 
• Ngoài ra, còn có một số chống chỉ định tương đối như: 
• Bệnh nhân có tiền sử dị ứng. 
• Kích thước tĩnh mạch quá lớn (trên 12mm) hoặc quá nhỏ (dưới 3mm).

Sau khi điều trị bằng laser nội mạch trở về nhà, bệnh nhân cần tuân thủ các phương pháp điều trị nội khoa và bảo tồn, bao gồm:

• Mang vớ gối áp lực lớp 1 khi đứng lâu, ngồi lâu hoặc khi làm việc
• Hạn chế các tư thế gây áp lực lên chân như ngồi xổm, bắt chéo chân, đứng hoặc ngồi lâu một chỗ
• Chế độ ăn uống lành mạnh, giàu rau xanh, trái cây
• Tập thể dục đều đặn, đặc biệt là các bài tập đi bộ, đạp xe

III/ Suy giãn tĩnh mạch C4 âm thầm phát triển: Nguy cơ gây tổn thương, loét da nghiêm trọng

Nếu suy giãn tĩnh mạch C3 chỉ biểu hiện bằng tình trạng phù nề và tụ dịch thì suy giãn tĩnh mạch C4 lại nghiêm trọng hơn, dẫn tới các tổn thương bên ngoài tĩnh mạch và các mô xung quanh. Một trong những dấu hiệu phổ biến ở cấp độ này là sự xuất hiện của vết loét do giãn tĩnh mạch, hay nói cách khác, là tổn thương da do tình trạng giãn tĩnh mạch gây ra.

Khi van của một số tĩnh mạch ở chân bị suy yếu, máu sẽ chảy ngược xuống tĩnh mạch, dẫn đến tình trạng viêm ở cẳng chân và làm tăng áp lực khi đứng. Nếu tình trạng tổn thương và viêm này không được kiểm soát, nó có thể lan truyền qua các mô dưới da, gây ảnh hưởng đến da ở vùng mắt cá chân.

Khi suy giãn tĩnh mạch độ 4 xảy ra, da ở chân có thể xuất hiện nhiều thay đổi đáng chú ý. Những triệu chứng này bao gồm: vết đỏ, mảng cứng và bóng, vùng da màu nâu, mảng chàm ngứa và đỏ. 

Tổn thương da do suy giãn tĩnh mạch cấp độ 4 gây ra thường tập trung ở mặt trong của cẳng chân, gần khu vực xương mắt cá chân và dưới cơ bắp chân. Tuy nhiên, tình trạng tổn thương da cũng có thể được tìm thấy xung quanh xương mắt cá chân, ngay sau xương mắt cá chân, dưới xương mắt cá chân hoặc ít phổ biến hơn ở mặt ngoài của cẳng chân hoặc ngay trên chính các tĩnh mạch bị giãn. 

Điều này xảy ra do tình trạng tăng áp lực tĩnh mạch trong hệ thống tĩnh mạch sâu và nông, dẫn đến rò rỉ dịch ra ngoài mạch máu. 

Tổn thương da do suy giãn tĩnh mạch C4 gây nên thường xuất hiện ở vùng cẳng chân và là một biểu hiện của bệnh lý tĩnh mạch mạn tính. Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là do trào ngược tĩnh mạch hiển lớn, tĩnh mạch hiển nhỏ,, làm tăng áp lực trong các tĩnh mạch, từ đó gây ra hiện tượng giãn tĩnh mạch. 

Ngoài ra, tình trạng “giãn tĩnh mạch ẩn” cũng có thể xảy ra, khiến cho các tĩnh mạch nhỏ bị tổn thương nhưng không rõ ràng, dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng hơn cho làn da biểu hiện dưới dạng các vết loét, phù nề hay thay đổi sắc tố da, gây ảnh hưởng đến thẩm mỹ và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

Do đó, việc nhận diện và điều trị kịp thời các vấn đề liên quan đến giãn tĩnh mạch là rất quan trọng, nhằm ngăn ngừa các biến chứng nặng nề hơn trong tương lai.

Viện Y tế và Lâm sàng Quốc gia (NICE) đã nói rõ rằng bất kỳ ai bị suy giãn tĩnh mạch C4, hoặc có bất kỳ tổn thương da nào do giãn tĩnh mạch gây ra do “giãn tĩnh mạch ẩn”, đều phải được chuyển đến các cơ sở y tế, bệnh viện chuyên khoa mạch máu để điều trị tĩnh mạch. 

Việc điều trị suy giãn tĩnh mạch C4  là vô cùng cần thiết, giúp ngăn ngừa tình trạng tổn thương da do giãn tĩnh mạch tiến triển thành loét tĩnh mạch ở chân trong phần lớn các trường hợp.

Hồ sơ bác sĩ

Thạc sĩ – Bác sĩ Lê Kim Cao

Dr.Vein – Phòng khám điều trị chuyên sâu suy giãn tĩnh mạch và các bệnh lý mạch máu.