Suy giãn tĩnh mạch sâu chi dưới: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng ngừa

Suy giãn tĩnh mạch sâu chi dưới là một trong những bệnh lý mạch máu phổ biến nhưng rất thường bị bỏ qua, bởi các dấu hiệu ban đầu thường không rõ ràng. Khác với tĩnh mạch nông dễ nhìn thấy dưới da, các tĩnh mạch sâu nằm ẩn dưới lớp cơ đùi, bắp chân nên khi bị suy yếu, máu sẽ ứ đọng, lưu thông kém và dễ hình thành huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) cực kỳ nguy hiểm. 

Vậy suy giãn tĩnh mạch sâu là gì, nguyên nhân do đâu, làm sao để nhận biết và phòng tránh hiệu quả? Mọi thông tin chi tiết sẽ được Dr.Vein chia sẻ trong bài viết dưới đây, giúp bạn chủ động bảo vệ sức khỏe đôi chân mình và gia đình.

I. Tìm hiểu chung về suy giãn tĩnh mạch sâu chi dưới

Hệ thống tĩnh mạch chi dưới được chia làm ba thành phần chính: tĩnh mạch sâu, tĩnh mạch nông và tĩnh mạch xiên. Trong đó, tĩnh mạch sâu thường nằm sâu bên trong các nhóm cơ, không thể quan sát được bằng mắt thường.

Suy giãn tĩnh mạch sâu xảy ra khi các van tĩnh mạch nằm sâu bên trong bị suy yếu hoặc tổn thương, khiến dòng máu không thể chảy một chiều về tim mà bị ứ đọng lại ở chi dưới, làm tăng áp lực trong lòng tĩnh mạch, đặc biệt là vùng đùi và bắp chân. Khi tình trạng này kéo dài, người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng như: nhức mỏi, sưng phù chân, sậm màu, ngứa rát dai dẳng, loét không lành…

Khác với tình trạng suy giãn tĩnh mạch nông sẽ dễ nhìn thấy bằng mắt thường (như các búi tĩnh mạch, gân xanh nổi ngoằn ngoèo dưới da), còn các tĩnh mạch sâu tiến triển âm thầm, ẩn dưới lớp cơ và mô mềm nên khó phát hiện bằng mắt thường. Do đó, nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đã gặp các triệu chứng nặng như phù chân kéo dài, huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) hay loét tĩnh mạch.

Theo thống kê, tỷ lệ mắc suy giãn tĩnh mạch sâu 2 chi dưới khá cao ở những nhóm đối tượng ít vận động, người phải ngồi lâu, đứng lâu, phụ nữ mang thai, người lớn tuổi hoặc người có tiền sử bị huyết khối tĩnh mạch sâu. Việc thăm khám sớm, siêu âm Doppler tĩnh mạch sâu định kỳ là cách tốt nhất để bác sĩ phát hiện, điều trị kịp thời và phòng ngừa biến chứng nguy hiểm.

II. Dấu hiệu nhận biết suy giãn tĩnh mạch sâu thường gặp

Tùy vào mức độ bệnh sẽ có những triệu chứng suy giãn tĩnh mạch chi dưới khác nhau. Người bệnh nên đặc biệt lưu ý những dấu hiệu sau:

1. Ở giai đoạn sớm

Thông thường ở giai đoạn đầu các triệu chứng thường không rõ ràng, khó nhận biết nên người bệnh thường chủ quan hoặc nhầm lẫn với các triệu chứng mỏi cơ thông thường. Tuy nhiên nếu quan sát kỹ, bạn có thể nhận thấy một số biểu hiện đặc trưng như:

• Cảm giác khó chịu ở bắp chân: nặng chân, mỏi, đau nhức, đôi khi có cảm giác kiến bò, châm chích, nóng rát, đặc biệt rõ khi đứng lâu, ngồi lâu.
• Chuột rút, tê bì bắp chân, thường xảy ra vào ban đêm hoặc khi nghỉ ngơi.
• Phù nhẹ quanh mắt cá chân, sưng bắp chân thường thấy rõ nhất vào buổi chiều tối.

2. Ở giai đoạn muộn 

Nếu không điều trị kịp thời, suy van tĩnh mạch sâu có thể tiến triển sang giai đoạn nặng, kèm theo nhiều biến chứng nguy hiểm:

Huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT)

Khi máu ứ đọng lâu ngày sẽ dễ hình thành cục máu đông ở tĩnh mạch sâu bên trong cơ thể, thường xuất hiện ở bắp chân, đùi. Nếu không phát hiện sớm, cục máu đông có thể bong ra, theo dòng máu di chuyển lên phổi, gây thuyên tắc động mạch phổi (Pulmonary Embolism – PE). Đây là biến chứng cực kỳ nguy hiểm, có thể gây suy hô hấp cấp, đột tử nếu không cấp cứu kịp thời.

Loét tĩnh mạch chân khó lành

Máu ứ đọng tại chỗ khiến da thiếu dưỡng chất, dễ loét vùng quanh mắt cá, khó lành, thậm chí tái phát nhiều lần nếu không được điều trị sớm. Tình trạng này có thể khiến người bệnh đối mặt với cơn đau kéo dài, ảnh hưởng lớn đến khả năng đi lại, sinh hoạt hằng ngày. 

Vì vậy, việc phát hiện sớm suy giãn tĩnh mạch sâu, can thiệp các phương pháp điều trị hiện đại kết hợp với cách chăm sóc tại nhà sẽ giúp ngăn ngừa biến chứng loét mạn tính hiệu quả.

Xơ cứng da-mỡ (Lipodermatosclerosis)

Đây là biến chứng mạn tính do suy tĩnh mạch lâu năm. Người bệnh thường có cảm giác đau nhức, da vùng cẳng chân dưới dày cứng, đổi màu nâu sẫm kèm sưng phù. Nếu không được điều trị, xơ cứng da-mỡ có thể tiến triển thành loét tĩnh mạch mạn tính, rất khó lành. Biến chứng này không chỉ ảnh hưởng yếu tố thẩm mỹ mà còn làm giảm khả năng vận động, tác động tiêu cực đến chất lượng cuộc sống.

III. Khi nào cần gặp bác sĩ chuyên khoa mạch máu thăm khám và điều trị?

Nếu bạn nghi ngờ bản thân hoặc người thân trong gia đình đang mắc suy giãn tĩnh mạch sâu, hoặc nhận thấy các triệu chứng ngày càng tiến triển nặng hơn, đừng chủ quan tự theo dõi tại nhà. Hãy chủ động đến gặp bác sĩ chuyên khoa mạch máu càng sớm càng tốt khi xuất hiện các dấu hiệu đáng lo ngại như:

• Chảy máu bất thường, khó cầm máu.
• Vùng da đổi màu, đặc biệt quanh mắt cá chân sậm màu, kèm vết loét lâu lành.
• Chân sưng đau, sờ vào thấy nóng, căng tức, nhất là ở bắp chân hoặc đùi.

Việc thăm khám sớm và điều trị đúng cách không chỉ giúp kiểm soát triệu chứng, mà còn phòng tránh biến chứng nguy hiểm như huyết khối tĩnh mạch sâu, thuyên tắc phổi hoặc loét mạn tính khó lành.

IV. Dr.Vein – Phòng khám chuyên sâu về suy giãn tĩnh mạch và các bệnh lý mạch máu hàng đầu tại TP. HCM

Địa chỉ: Edopi Healthcare: Số 2 Nội Khu Mỹ Toàn 2, P. Tân Hưng, Hồ Chí Minh

1. Cơ sở chuyên sâu & uy tín

Dr.Vein là phòng khám tiên phong tại TP.HCM chuyên sâu trong điều trị suy giãn tĩnh mạch và các bệnh lý mạch máu, luôn áp dụng quy trình thăm khám, chẩn đoán theo chuẩn quốc tế. Với hệ thống thiết bị siêu âm Doppler màu hiện đại, giúp phát hiện sớm và điều trị bệnh lý tĩnh mạch chính xác, an toàn, ít xâm lấn.

>> Xem thêm: Khi nào cần thực hiện siêu âm tĩnh mạch chi dưới đạt hiệu quả tốt nhất

2. Đội ngũ bác sĩ đầu ngành

Dr.Vein quy tụ các bác sĩ chuyên khoa mạch máu giàu kinh nghiệm, trực tiếp thăm khám, siêu âm Doppler, đưa ra phác đồ cá nhân hóa phù hợp từng mức độ bệnh và điều trị các ca suy giãn tĩnh mạch phức tạp.

Nổi bật nhất là: ThS.BS Lê Kim Cao – CKII Phẫu thuật mạch máu, hiện công tác tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Với hơn 10 năm kinh nghiệm và chuyên môn cao, bác sĩ đã trực tiếp điều trị thành công cho hàng trăm bệnh nhân bị suy giãn tĩnh mạch. Đặc biệt những ca ở giai đoạn nặng C5 – C6, ca tái phát sau điều trị và cả những ca phức tạp bị từ chối chữa tại cơ sở khác, mang lại sự tin tưởng tuyệt đối cho bệnh nhân trong mọi cấp độ bệnh lý.

3. Điều trị ít xâm lấn

Áp dụng các phương pháp tiên tiến, ít xâm lấn như: EVLA – laser nội mạch, UGFS – Xơ hóa tĩnh mạch suy dưới hướng dẫn siêu âm, Xơ hóa tĩnh mạch nông,… nhằm rút ngắn thời gian phục hồi, đảm bảo tính thẩm mỹ của từng bệnh nhân, nhằm mang đến hiệu quả tối ưu và an toàn.

4. Chăm sóc tận tâm

Dr.Vein không chỉ điều trị mà còn đồng hành cùng bệnh nhân từ lúc thăm khám, chẩn đoán, can thiệp cho đến chăm sóc giai đoạn phục hồi chức năng và phòng ngừa tái phát. Mỗi bệnh nhân đều được theo dõi sát sao bởi bác sĩ và đội ngũ điều dưỡng chuyên trách, được tư vấn chi tiết về chế độ dinh dưỡng, vận động, chăm sóc tĩnh mạch tại nhà để duy trì hiệu quả điều trị lâu dài.

V. Bệnh suy giãn tĩnh mạch có phổ biến không? Nguyên nhân do đâu?

Suy giãn tĩnh mạch là bệnh lý rất phổ biến, ước tính chiếm khoảng 30–40% dân số trưởng thành, tỷ lệ này có thể cao hơn ở các quốc gia có dân số già và lối sống ít vận động. Trong đó phụ nữ mắc suy giãn tĩnh mạch gấp 3 lần nam giới, phần lớn do yếu tố nội tiết tố và thai kỳ làm tăng áp lực tĩnh mạch.

Nhất là những nhóm nghề nghiệp như: giáo viên, nhân viên văn phòng, công nhân may, thợ hớt tóc, tài xế đường dài… thường phải đứng lâu hoặc ngồi lâu, làm máu lưu thông kém, dễ mắc suy giãn tĩnh mạch hơn người bình thường.

Bệnh thường bùng phát triệu chứng rõ rệt ở người trung niên (40–60 tuổi) và người trên 60 tuổi với các dấu hiệu như gân xanh nổi rõ, chân nặng mỏi nhiều vào cuối ngày. Phụ nữ trong giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh cũng có tỷ lệ mắc cao do ảnh hưởng thay đổi nội tiết tố, đa số cần điều trị khi triệu chứng tiến triển nặng.

Đặc biệt, suy giãn tĩnh mạch có tính di truyền rõ rệt: Nếu gia đình có cha hoặc mẹ bị suy giãn tĩnh mạch, con cái có nguy cơ mắc khoảng 25%, nếu cả cha và mẹ mắc thì nguy cơ có thể lên tới 65–75%. 

VI. Chế độ sinh hoạt & phòng ngừa suy giãn tĩnh mạch sâu 

Đối với người bệnh đang mắc suy giãn tĩnh mạch sâu chi dưới, nên thường xuyên tuân thủ chế độ sinh hoạt khoa học, đều đặn sẽ hỗ trợ điều trị bệnh hiệu quả, hạn chế biến chứng và nguy cơ tái phát:

1. Chế độ sinh hoạt

• Vận động thường xuyên: Duy trì thường xuyên vận động đều đặn, tập các bài giãn cơ đơn giản và đi bộ nhẹ, bơi lội, đạp xe chậm giúp tăng tuần hoàn máu, ngăn ngừa hình thành huyết khối.
• Nâng cao chân: Khi nằm nghỉ, nên kê gối nhỏ dưới chân để máu dễ hồi lưu về tim, giảm sưng phù và áp lực tại tĩnh mạch. Tuân thủ điều trị: Mang vớ y khoa đúng theo chỉ định của bác sĩ, tái khám định kỳ để kiểm soát tiến triển bệnh.
• Tăng cường chất xơ: Ăn nhiều rau xanh, trái cây tươi, thực phẩm giàu chất xơ, hạn chế chất béo, thức ăn nhanh, đồ chiên rán.
• Uống đủ nước: Duy trì 1,5–2 lít nước mỗi ngày giúp máu loãng hơn, hạn chế nguy cơ hình thành cục máu đông.

2. Cách phòng ngừa suy giãn tĩnh mạch sâu chi dưới hiệu quả tại nhà

• Duy trì cân nặng hợp lý: Giữ cân nặng phù hợp với chiều cao, hạn chế thừa cân/béo phì để giảm áp lực lên tĩnh mạch chân.
• Tránh quần áo bó sát: Không nên mặc các loại quần bó chặt vùng eo, đùi, bắp chân có thể làm cản trở lưu thông máu, khiến máu dễ ứ đọng ở chi dưới.
• Hạn chế giày cao gót: Cần tránh mang giày cao gót, thay vào đó nên đi giày gót thấp vì nó giúp hoạt động cơ bắp chân nhiều hơn. 
• Đứng/ ngồi đúng cách: Nếu công việc bắt buộc ngồi hoặc đứng lâu, hãy cố gắng thay đổi tư thế, kéo giãn chân thường xuyên để kích thích lưu lượng máu.

VII. Kết luận 

Suy giãn tĩnh mạch sâu chi dưới là bệnh lý cần được phát hiện sớm, điều trị kịp thời để tránh biến chứng nguy hiểm như huyết khối, thuyên tắc phổi, loét mạn tính. Nếu bạn nghi ngờ mắc bệnh hoặc có triệu chứng phù chân, đau tức kéo dài, hãy liên hệ Dr.Vein – Phòng khám chuyên sâu điều trị suy giãn tĩnh mạch để được bác sĩ chuyên khoa tư vấn, kiểm tra và lên phác đồ điều trị phù hợp. 

Đừng quên truy cập chuyên mục Kiến thức giãn tĩnh mạch để nắm bắt thêm nhiều kiến thức hữu ích tại Dr.Vein nhé!

Liên hệ tư vấn điều trị bệnh lý suy giãn tĩnh mạch

• Tư vấn nhanh: 0932.19.28.82
• Website:    https://drvein.vn
• Facebook: https://www.facebook.com/DrVein.vn/
• Youtube:   https://www.youtube.com/@phongkhamDrVein
• Xem video thực tế tại: ĐÂY
• Hình ảnh thực tế ca phẫu thuật tại: Hình ảnh
• Địa chỉ Edopi Healthcare: Số 2 Nội Khu Mỹ Toàn 2, Tân Phong, Quận 7, Hồ Chí Minh