Nội dung được ThS.BS CKII Lê Kim Cao (CCHN 002974/PY-CCHN) kiểm duyệt.
Cập nhật: tháng 9/2026.
EVLA và laser xung dài đều sử dụng năng lượng laser nhưng được thực hiện theo hai cách khác nhau và hướng đến những loại mạch máu khác nhau. EVLA đưa năng lượng laser vào bên trong lòng tĩnh mạch để xử lý đoạn tĩnh mạch bị suy và dòng trào ngược. Laser xung dài chiếu từ ngoài da, chủ yếu tác động lên các mao mạch giãn và tĩnh mạch mạng nhện nằm nông.
Do đó, hai kỹ thuật này không phải là những lựa chọn thay thế cho cùng một tình trạng. Việc lựa chọn phụ thuộc vào loại mạch máu bị ảnh hưởng, vị trí và đặc điểm của tình trạng suy giãn tĩnh mạch.
EVLA là gì?
EVLA là viết tắt của endovenous laser ablation, một kỹ thuật sử dụng năng lượng laser để xử lý tĩnh mạch từ bên trong lòng mạch. Bác sĩ đưa một sợi laser mảnh vào đoạn tĩnh mạch bị suy dưới hướng dẫn của siêu âm, sau đó phát năng lượng để làm nóng và đóng đoạn tĩnh mạch này.
EVLA thường được áp dụng cho các thân tĩnh mạch nông bị suy, chẳng hạn tĩnh mạch hiển lớn hoặc hiển bé, khi có dòng trào ngược và phù hợp với chỉ định can thiệp. Khi đoạn tĩnh mạch bị suy được đóng lại, dòng máu trào ngược qua đoạn mạch đó được loại bỏ. Máu vẫn tiếp tục lưu thông qua những tĩnh mạch còn hoạt động bình thường trong hệ tĩnh mạch của chân.
Khác với phẫu thuật lấy bỏ tĩnh mạch, EVLA không cần rạch da để kéo tĩnh mạch ra ngoài. Sợi laser được đưa vào qua một vị trí chọc nhỏ, còn siêu âm được sử dụng để hỗ trợ xác định vị trí và theo dõi quá trình thực hiện.
Tại Dr.Vein, phương pháp laser nội mạch được sử dụng cho những trường hợp phù hợp sau khi đánh giá bằng siêu âm Doppler.
EVLA khác laser xung dài thế nào?
Sự khác biệt giữa EVLA và laser xung dài chủ yếu nằm ở vị trí tác động và loại mạch máu được điều trị. EVLA đưa sợi laser vào trong lòng tĩnh mạch, hướng đến những thân tĩnh mạch bị suy có dòng trào ngược. Trong khi đó, laser xung dài chiếu năng lượng từ bên ngoài da, thường được sử dụng cho các mạch máu nhỏ nằm nông như mao mạch giãn và tĩnh mạch mạng nhện.
| Đặc điểm | EVLA | Laser xung dài |
| Vị trí tác động | Bên trong lòng tĩnh mạch | Từ bên ngoài da |
| Mạch máu hướng tới | Thân tĩnh mạch nông bị suy, có dòng trào ngược | Mao mạch giãn, tĩnh mạch mạng nhện nằm nông |
| Cách đưa năng lượng | Đưa sợi laser vào trong lòng mạch dưới hướng dẫn của siêu âm | Chiếu laser qua bề mặt da |
| Mục tiêu điều trị | Đóng đoạn tĩnh mạch bị suy, xử lý dòng trào ngược | Làm giảm sự hiện diện của các mạch máu nhỏ trên bề mặt da |
Vì tác động lên những nhóm mạch khác nhau, hai kỹ thuật cũng có phạm vi ứng dụng khác nhau. Laser xung dài không thể thay thế EVLA khi nguyên nhân liên quan đến dòng trào ngược ở một thân tĩnh mạch nằm sâu hơn. Ngược lại, những mạch mạng nhện nhỏ trên bề mặt da không phải là đối tượng cần đưa sợi laser vào lòng tĩnh mạch.
Một trường hợp có thể đồng thời xuất hiện cả hai vấn đề. Khi đó, bác sĩ có thể cân nhắc phối hợp nhiều kỹ thuật, tùy vào nguyên nhân và đặc điểm của từng nhóm mạch.
Khi nào có thể cân nhắc EVLA?
EVLA được cân nhắc khi suy giãn tĩnh mạch liên quan đến dòng trào ngược ở thân tĩnh mạch và đoạn mạch này phù hợp với phương pháp can thiệp nội mạch.
Siêu âm Doppler giúp xác định:
- Thân tĩnh mạch nào có dòng trào ngược.
- Vị trí và phạm vi của đoạn tĩnh mạch bị ảnh hưởng.
- Đặc điểm của thân tĩnh mạch cần điều trị.
- Mối liên quan giữa thân tĩnh mạch bị suy và các nhánh tĩnh mạch giãn.
NICE khuyến nghị siêu âm Doppler để xác định chẩn đoán, mức độ dòng trào ngược ở thân tĩnh mạch và lập kế hoạch điều trị ở người nghi ngờ hoặc đã có giãn tĩnh mạch. Với trường hợp xác định có giãn tĩnh mạch kèm dòng trào ngược ở thân tĩnh mạch, đốt nội mạch bằng nhiệt, bao gồm EVLA và đốt sóng cao tần, được ưu tiên cân nhắc nếu phù hợp.
Không phải mọi trường hợp có tĩnh mạch nổi trên chân đều cần EVLA. Nếu biểu hiện chủ yếu là các mao mạch giãn hoặc tĩnh mạch mạng nhện nằm nông mà không có dòng trào ngược ở thân tĩnh mạch, laser xung dài hoặc tiêm xơ tĩnh mạch có thể được cân nhắc tùy trường hợp.
Khi có nhiều nhóm mạch cùng bị ảnh hưởng, kế hoạch điều trị có thể cần kết hợp nhiều phương pháp. Việc lựa chọn dựa trên kết quả siêu âm, thăm khám, triệu chứng và đặc điểm của hệ tĩnh mạch ở từng trường hợp.
Quy trình EVLA diễn ra thế nào?
Trước khi thực hiện, bác sĩ thăm khám và sử dụng siêu âm Doppler để xác định đoạn tĩnh mạch có dòng trào ngược, vị trí cần điều trị và đặc điểm của thân tĩnh mạch. Kết quả này được sử dụng để lập kế hoạch đưa sợi laser vào đúng đoạn mạch.
EVLA thường được thực hiện với gây tê tại chỗ. Người bệnh vẫn tỉnh táo trong quá trình thực hiện. Các bước cơ bản gồm:
1. Gây tê tại chỗ
Dung dịch gây tê được đưa vào vùng xung quanh đoạn tĩnh mạch cần điều trị. Phương pháp này giúp giảm đau và tạo lớp đệm bảo vệ các mô xung quanh khỏi nhiệt sinh ra từ laser.
2. Đưa sợi laser vào lòng tĩnh mạch
Bác sĩ đưa một ống thông nhỏ vào tĩnh mạch qua vị trí chọc kim, sau đó đưa sợi laser đến đoạn đã được xác định trước. Vị trí của dụng cụ được theo dõi bằng siêu âm.
3. Phát năng lượng laser
Laser phát năng lượng dọc theo đoạn tĩnh mạch cần điều trị trong khi sợi laser được rút dần. Nhiệt làm thành tĩnh mạch co lại và đóng đoạn mạch này, từ đó xử lý dòng trào ngược tại vị trí được điều trị.
4. Băng ép và vận động sau thủ thuật
Sau khi rút sợi laser, vị trí chọc kim được xử lý và chân có thể được băng ép hoặc mang vớ áp lực theo chỉ định. Người bệnh thường được hướng dẫn đi lại nhẹ nhàng sau thủ thuật. Thời gian thực hiện phụ thuộc vào số lượng và đặc điểm của các đoạn tĩnh mạch cần điều trị. Nhiều trường hợp có thể hoàn thành trong một buổi và trở về trong ngày. NHS cũng ghi nhận các phương pháp đốt nội mạch bằng nhiệt thường được thực hiện dưới gây tê tại chỗ và người bệnh có thể về nhà trong ngày.
Sau EVLA cần chăm sóc như thế nào?
Sau thủ thuật, người bệnh thường được hướng dẫn đi lại nhẹ nhàng và sử dụng vớ áp lực trong khoảng thời gian được chỉ định. Vận động sớm giúp hạn chế việc ngồi hoặc nằm bất động trong thời gian dài.
Một số biểu hiện có thể xuất hiện trong những ngày đầu:
- Căng tức hoặc cảm giác co kéo dọc theo đường tĩnh mạch được điều trị.
- Bầm tím quanh vị trí chọc kim hoặc dọc theo đường đi của tĩnh mạch.
- Đau hoặc khó chịu nhẹ tại vùng điều trị.
Những biểu hiện này thường giảm dần trong quá trình hồi phục. Nếu xuất hiện sưng đau tăng nhiều, vùng chân nóng đỏ lan rộng hoặc triệu chứng bất thường kéo dài, nên liên hệ với cơ sở điều trị để được đánh giá.
NHS cho biết một số người có thể bị đau và bầm tím sau đốt nội mạch bằng nhiệt, nhưng phần lớn có thể trở lại các hoạt động thường ngày trong thời gian tương đối ngắn.
EVLA có hiệu quả không?
EVLA đã được sử dụng trong điều trị suy giãn tĩnh mạch trong nhiều năm. Một tổng quan hệ thống và phân tích gộp năm 2023 đã so sánh EVLA với phẫu thuật thắt và lấy bỏ tĩnh mạch ở người mắc giãn tĩnh mạch nguyên phát của tĩnh mạch hiển lớn.
Phân tích này gồm 18 công bố từ 10 thử nghiệm ngẫu nhiên, với tổng cộng 1.936 người bệnh. Kết quả cho thấy không có sự khác biệt đáng kể giữa hai phương pháp về thời gian thực hiện, thời gian hồi phục, tỷ lệ tái phát ở thời điểm 1, 2 và 5 năm hoặc mức độ nặng lâm sàng. Một số phân tích ghi nhận phẫu thuật có tỷ lệ thành công kỹ thuật cao hơn, trong khi EVLA có ít một số biến chứng sau thủ thuật hơn, bao gồm bầm tím, tụ máu, rối loạn cảm giác, nhiễm trùng và viêm tĩnh mạch.
Kết quả trên cho thấy EVLA là một lựa chọn điều trị đã được nghiên cứu và có hiệu quả lâm sàng tương đương với phẫu thuật trong nhóm người bệnh được phân tích. Tuy nhiên, kết quả ở từng trường hợp còn phụ thuộc vào đặc điểm tĩnh mạch, mức độ suy và tình trạng cụ thể.
Điều trị thành công một đoạn tĩnh mạch bị suy cũng không đồng nghĩa với việc những đoạn tĩnh mạch khác sẽ không bị ảnh hưởng về sau. Tình trạng giãn tĩnh mạch mới có thể xuất hiện và một số trường hợp có thể cần điều trị bổ sung trong quá trình theo dõi. NICE cũng đề cập khả năng xuất hiện các tĩnh mạch giãn mới sau điều trị.
EVLA có phải là phẫu thuật không?
EVLA là một thủ thuật can thiệp ít xâm lấn, khác với phẫu thuật lấy bỏ tĩnh mạch bằng cách rạch da và đưa tĩnh mạch ra ngoài. Sợi laser được đưa vào lòng tĩnh mạch qua một vị trí chọc nhỏ. Sau khi phát năng lượng để đóng đoạn tĩnh mạch bị suy, sợi laser được rút ra. Thủ thuật thường được thực hiện dưới gây tê tại chỗ và người bệnh có thể đi lại sau đó theo hướng dẫn.
Laser xung dài có điều trị được tĩnh mạch hiển bị suy không?
Laser xung dài tác động từ bên ngoài da và chủ yếu hướng đến các mạch máu nhỏ nằm nông. Vì không đưa năng lượng trực tiếp vào lòng thân tĩnh mạch, phương pháp này không xử lý được dòng trào ngược xuất phát từ thân tĩnh mạch hiển bị suy. Khi nguyên nhân nằm ở thân tĩnh mạch có dòng trào ngược, cần cân nhắc phương pháp có khả năng tác động trực tiếp vào đoạn mạch đó.
EVLA và laser xung dài, phương pháp nào tốt hơn?
Hai kỹ thuật này không phải hai phương án cạnh tranh cho cùng một tình trạng. EVLA hướng đến thân tĩnh mạch bị suy có dòng trào ngược, trong khi laser xung dài chủ yếu tác động lên các mạch máu nhỏ và nằm nông trên bề mặt da.
Vì vậy, phương pháp phù hợp phụ thuộc vào loại mạch máu cần điều trị và nguyên nhân gây ra biểu hiện ở chân. Không thể lựa chọn chỉ dựa trên việc một kỹ thuật sử dụng laser hay được thực hiện bằng công nghệ mới hơn.
Có cần siêu âm Doppler trước khi thực hiện EVLA không?
Siêu âm Doppler thường được thực hiện trước EVLA để xác định thân tĩnh mạch có dòng trào ngược, vị trí đoạn mạch cần xử lý và những đặc điểm liên quan đến kế hoạch điều trị. NICE khuyến nghị sử dụng siêu âm Duplex ở người nghi ngờ giãn tĩnh mạch để xác định chẩn đoán, mức độ dòng trào ngược ở thân tĩnh mạch và lập kế hoạch điều trị. Kết quả siêu âm được kết hợp với thăm khám và triệu chứng để xác định có phù hợp với EVLA hay không.
