ThS.BS CKII Lê Kim Cao
Chứng chỉ hành nghề số 002974/PY-CCHN. Bác sĩ chuyên sâu về Phẫu thuật Mạch máu, có hơn 10 năm đào tạo và thực hành lâm sàng tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Từ 2015 đến 2018 là bác sĩ nội trú tại Khoa Ngoại Lồng ngực, Phẫu thuật Tim và Phẫu thuật Mạch máu – Bệnh viện Chợ Rẫy. Năm 2019 tham gia khóa đào tạo Can thiệp động mạch ngoại biên tại Singapore và bắt đầu công tác tại Khoa Phẫu thuật Mạch máu – Bệnh viện Chợ Rẫy. Năm 2023 được cấp bằng Chuyên khoa II. Riêng trong điều trị bệnh lý tĩnh mạch, bác sĩ đã thực hiện hơn 1.800 ca UGFS, hơn 2.000 ca tiêm xơ tĩnh mạch, hơn 1.000 ca EVLA và hơn 500 ca bóc búi, thắt nhánh tĩnh mạch.
Cập nhật tháng 9 năm 2026 — đối chiếu hướng dẫn dành cho người bệnh của NHS về chẩn đoán và điều trị giãn tĩnh mạch, hướng dẫn thực hành 2022–2023 của Hội Phẫu thuật Mạch máu Hoa Kỳ (SVS) và Diễn đàn Tĩnh mạch Hoa Kỳ (AVF), cùng quy định hiện hành của Việt Nam về phạm vi hoạt động chuyên môn của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Giãn tĩnh mạch chân có thể chỉ biểu hiện bằng những đường tĩnh mạch nổi dưới da, nhưng cũng có trường hợp gây nặng chân, đau, phù hoặc thay đổi da ở vùng cẳng chân. Do biểu hiện không giống nhau ở tất cả người bệnh, việc đánh giá cần xem xét cả triệu chứng bên ngoài và tình trạng của hệ tĩnh mạch bên trong chân.
Khi nghi ngờ mắc bệnh tĩnh mạch, người bệnh nên tìm đến bác sĩ có chuyên môn về mạch máu. Sau khi hỏi bệnh và khám chân, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm Doppler tĩnh mạch để đánh giá dòng máu, chức năng van và những bất thường trong hệ tĩnh mạch. Kết quả thăm khám và siêu âm là cơ sở để xác định tình trạng bệnh, từ đó lựa chọn hướng theo dõi hoặc điều trị phù hợp.
Giãn tĩnh mạch chân nên khám chuyên khoa nào?
Giãn tĩnh mạch chi dưới thuộc nhóm bệnh lý mạch máu. Tùy theo cơ cấu chuyên môn của từng cơ sở y tế, người bệnh có thể được tiếp nhận tại chuyên khoa Phẫu thuật Mạch máu, đơn vị Mạch máu thuộc khoa Tim mạch hoặc cơ sở chuyên về bệnh lý tĩnh mạch.
Bác sĩ thăm khám cần có chuyên môn về bệnh lý mạch máu và có khả năng đánh giá hệ tĩnh mạch chi dưới một cách đầy đủ. Quy trình thường bao gồm hỏi bệnh, khám chân và siêu âm Doppler tĩnh mạch khi có chỉ định.
Tại Phòng khám Tĩnh mạch Dr. Vein, người bệnh được khám và thực hiện siêu âm Doppler trong cùng quy trình. ThS.BS CKII Lê Kim Cao là bác sĩ chuyên sâu về Phẫu thuật Mạch máu, trực tiếp thăm khám và đánh giá các bệnh lý tĩnh mạch tại phòng khám.
Một buổi khám giãn tĩnh mạch gồm những gì?
Quy trình khám thường bắt đầu bằng việc tìm hiểu triệu chứng và tiền sử, tiếp đến là kiểm tra tình trạng chân và siêu âm Doppler tĩnh mạch. Sau khi có kết quả, bác sĩ sẽ đối chiếu với biểu hiện thực tế để giải thích tình trạng và trao đổi hướng xử trí phù hợp.
Hỏi về triệu chứng và tiền sử
Bác sĩ thường tìm hiểu những triệu chứng đang xuất hiện như nặng chân, đau, phù, chuột rút, ngứa hoặc các tĩnh mạch nổi rõ dưới da. Thời điểm xuất hiện và diễn tiến của triệu chứng cũng là những thông tin cần được ghi nhận. Chẳng hạn, cảm giác nặng chân hoặc phù tăng lên sau nhiều giờ đứng có thể liên quan đến tình trạng ứ máu tĩnh mạch.
Ngoài triệu chứng hiện tại, bác sĩ có thể hỏi về tiền sử huyết khối, thai kỳ, những lần điều trị tĩnh mạch trước đó và các bệnh lý đang được điều trị. Những thông tin này giúp việc đánh giá tình trạng tĩnh mạch có đầy đủ hơn.
Khám chân
Bác sĩ kiểm tra cả hai chân, thường ở tư thế đứng để quan sát rõ hơn các tĩnh mạch giãn. Bên cạnh vị trí và mức độ nổi của tĩnh mạch, bác sĩ còn đánh giá tình trạng phù và những thay đổi trên da, đặc biệt ở vùng cẳng chân và quanh mắt cá. Da đổi màu, dày lên, xơ cứng hoặc xuất hiện vết loét có thể liên quan đến tình trạng bệnh tĩnh mạch kéo dài.
Khám lâm sàng cũng giúp bác sĩ nhận biết những biểu hiện không điển hình, từ đó có thêm cơ sở đánh giá nguyên nhân trước khi đưa ra hướng xử trí.
Siêu âm Doppler tĩnh mạch
Siêu âm Doppler là phương tiện quan trọng trong đánh giá bệnh lý tĩnh mạch chi dưới. Phương pháp này giúp bác sĩ kiểm tra dòng máu trong hệ tĩnh mạch, tình trạng van, vị trí dòng trào ngược và sự hiện diện của huyết khối.
Trong quá trình siêu âm, bác sĩ có thể đánh giá tĩnh mạch nông, tĩnh mạch sâu và tĩnh mạch xuyên để xác định đoạn tĩnh mạch đang có bất thường. Kết quả cũng cho biết dòng trào ngược xuất hiện ở đâu và có liên quan đến các triệu chứng hiện tại hay không.
Siêu âm Doppler giúp phân biệt tình trạng tĩnh mạch nổi đơn thuần với suy van tĩnh mạch có dòng trào ngược. Đây là thông tin quan trọng khi bác sĩ cân nhắc giữa tiếp tục theo dõi, điều trị bảo tồn hoặc các phương pháp can thiệp.
Giải thích kết quả
Sau khi hoàn tất siêu âm, bác sĩ sẽ đối chiếu kết quả với triệu chứng và những dấu hiệu ghi nhận trong quá trình khám. Có trường hợp tĩnh mạch nổi khá rõ nhưng người bệnh ít hoặc không có triệu chứng. Ngược lại, một số người có nặng chân hoặc phù dù các tĩnh mạch bên ngoài không nổi rõ. Vì vậy, mức độ nhìn thấy tĩnh mạch trên da không phản ánh đầy đủ tình trạng bên trong hệ tĩnh mạch.
Nếu phát hiện suy van hoặc dòng trào ngược, bác sĩ sẽ giải thích vị trí và mức độ của tình trạng này. Trường hợp kết quả siêu âm chưa giải thích được đầy đủ triệu chứng, bác sĩ có thể xem xét thêm những nguyên nhân khác.
Trao đổi hướng điều trị
Sau khi có kết quả thăm khám và siêu âm, bác sĩ sẽ đưa ra hướng xử trí dựa trên tình trạng thực tế. Một số trường hợp có thể kiểm soát triệu chứng bằng cách duy trì vận động, điều chỉnh thói quen sinh hoạt hoặc sử dụng vớ áp lực. Nếu phát hiện suy van tĩnh mạch gây triệu chứng và phù hợp với điều trị can thiệp, bác sĩ có thể trao đổi về các phương pháp xử lý đoạn tĩnh mạch bị bệnh.
Nên chọn nơi khám giãn tĩnh mạch như thế nào?
Khi tìm nơi khám giãn tĩnh mạch chân, người bệnh có thể xem xét chuyên môn của bác sĩ, khả năng đánh giá bệnh lý tĩnh mạch và quy trình khám tại cơ sở.
Bác sĩ có chuyên môn về bệnh lý mạch máu
Người trực tiếp thăm khám nên có chuyên môn về bệnh lý mạch máu và kinh nghiệm đánh giá các bệnh lý tĩnh mạch chi dưới.
Đặc biệt, khi triệu chứng đi kèm phù, đau, thay đổi da hoặc tiền sử huyết khối, việc đánh giá cần xem xét đầy đủ tình trạng của hệ tĩnh mạch thay vì chỉ quan sát những mạch máu nổi trên da.
Buổi khám có khám lâm sàng và siêu âm Doppler
Một buổi khám bệnh lý tĩnh mạch cần kết hợp giữa khám lâm sàng và siêu âm Doppler khi có chỉ định. Khám bên ngoài giúp đánh giá vị trí tĩnh mạch giãn, tình trạng phù và những thay đổi trên da, trong khi siêu âm cung cấp thông tin về hệ tĩnh mạch bên dưới.
Hai nhóm thông tin này được xem xét cùng nhau để xác định nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng của bệnh.
Bác sĩ giải thích rõ kết quả và hướng xử trí
Sau khi hoàn tất thăm khám và siêu âm, người bệnh cần được giải thích về tình trạng tĩnh mạch, nguyên nhân có thể liên quan đến triệu chứng và hướng xử trí phù hợp.
Nếu chưa cần can thiệp, bác sĩ có thể hướng dẫn cách kiểm soát triệu chứng và theo dõi diễn tiến. Nếu cần điều trị, bác sĩ sẽ trao đổi về phương pháp được lựa chọn, lý do áp dụng và những vấn đề cần lưu ý sau điều trị.
Đi khám giãn tĩnh mạch cần chuẩn bị gì?
Nếu đã từng siêu âm Doppler, điều trị tĩnh mạch hoặc khám tại cơ sở khác, nên mang theo các kết quả cũ khi đi khám. Bác sĩ có thể đối chiếu những thông tin này với tình trạng hiện tại, đặc biệt khi bệnh đã được theo dõi hoặc điều trị trong thời gian dài.
Nếu đang sử dụng thuốc để điều trị các bệnh lý khác, nên thông báo cho bác sĩ hoặc mang theo đơn thuốc hiện tại. Thông tin về các thuốc đang sử dụng giúp bác sĩ xem xét những yếu tố có thể ảnh hưởng đến quá trình điều trị hoặc thủ thuật nếu cần.
Trang phục thuận tiện cho việc kiểm tra chân cũng giúp quá trình thăm khám diễn ra dễ dàng hơn.
Khi nào nên đi khám giãn tĩnh mạch sớm?
Không phải tất cả trường hợp có tĩnh mạch nổi dưới da đều cần khám khẩn. Tuy nhiên, một số biểu hiện mới xuất hiện hoặc tiến triển nhanh cần được đánh giá sớm.
Một chân đột ngột sưng, đau, nóng hoặc đỏ, đặc biệt khi triệu chứng tập trung ở vùng bắp chân, cần được kiểm tra để loại trừ huyết khối tĩnh mạch sâu. Vết loét quanh cổ chân kéo dài không lành hoặc tái phát cũng cần được bác sĩ đánh giá. Loét chân liên quan đến bệnh tĩnh mạch cần được điều trị nguyên nhân và chăm sóc vết thương phù hợp. (Nguồn: NHS)
Ngoài ra, nếu búi tĩnh mạch giãn bị chảy máu, vùng tĩnh mạch trở nên cứng, đau, nóng đỏ hoặc màu da thay đổi nhanh, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân và hướng xử trí.
Câu hỏi thường gặp về khám giãn tĩnh mạch
Khám giãn tĩnh mạch có cần đến bệnh viện lớn không?
Không nhất thiết. Người bệnh có thể khám tại bệnh viện hoặc phòng khám có bác sĩ chuyên về bệnh lý mạch máu và thực hiện đầy đủ quy trình đánh giá tĩnh mạch, bao gồm siêu âm Doppler khi có chỉ định.
Người có nhiều bệnh nền hoặc cần phối hợp nhiều chuyên khoa có thể phù hợp với bệnh viện có hệ thống chuyên khoa rộng hơn.
Đã siêu âm Doppler ở nơi khác thì có cần siêu âm lại không?
Nếu đã có kết quả siêu âm trước đó, nên mang theo khi đi khám. Bác sĩ sẽ xem xét thời điểm thực hiện, nội dung kết quả và tình trạng hiện tại để xác định có cần kiểm tra lại hay không.
Khi triệu chứng thay đổi hoặc kết quả cũ không còn phản ánh đầy đủ tình trạng hiện tại, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện lại siêu âm Doppler.
Khám xong có phải điều trị ngay không?
Không phải trường hợp nào phát hiện giãn tĩnh mạch cũng cần can thiệp ngay. Nếu bệnh chưa gây triệu chứng đáng kể hoặc chưa có chỉ định điều trị, bác sĩ có thể hướng dẫn theo dõi và kiểm soát triệu chứng. Khi có suy van gây triệu chứng hoặc bệnh có dấu hiệu tiến triển, bác sĩ sẽ trao đổi về những phương pháp điều trị phù hợp.
Chỉ thấy gân xanh nhưng chưa có triệu chứng thì có cần khám không?
Tĩnh mạch nổi dưới da không phải lúc nào cũng cần điều trị. Tuy nhiên, nếu các tĩnh mạch mới xuất hiện, nổi nhiều hơn trước hoặc đi kèm nặng chân, đau, phù hay thay đổi da, nên đi khám để xác định nguyên nhân.
Sau khi khám bao lâu cần tái khám?
Thời gian tái khám phụ thuộc vào tình trạng được phát hiện và hướng xử trí. Người đang theo dõi bệnh có thể được hẹn kiểm tra dựa trên diễn tiến triệu chứng. Sau một số phương pháp điều trị tĩnh mạch, bác sĩ có thể hẹn tái khám sớm hơn để đánh giá kết quả. Nếu xuất hiện sưng đau đột ngột một bên chân, chảy máu từ búi tĩnh mạch hoặc thay đổi bất thường mới, nên đi khám trước thời điểm hẹn.
Kết luận
Khi nghi ngờ giãn tĩnh mạch chân, người bệnh nên tìm đến bác sĩ có chuyên môn về bệnh lý mạch máu để được đánh giá đầy đủ. Quy trình khám thường gồm hỏi bệnh, khám chân và siêu âm Doppler tĩnh mạch khi có chỉ định.
Khám lâm sàng giúp bác sĩ đánh giá triệu chứng, tĩnh mạch nổi, tình trạng phù và những thay đổi trên da. Trong khi đó, siêu âm Doppler cung cấp thông tin về tình trạng van, dòng trào ngược và những bất thường trong hệ tĩnh mạch nông, sâu và xuyên.
Từ kết quả thăm khám và siêu âm, bác sĩ có thể xác định tình trạng bệnh, giải thích nguyên nhân gây triệu chứng và lựa chọn hướng theo dõi hoặc điều trị phù hợp. Nếu đã từng khám hoặc điều trị trước đó, nên mang theo kết quả cũ để quá trình đánh giá có thêm thông tin đối chiếu.
Tài liệu tham khảo
- Varicose veins — NHS. Chẩn đoán bằng siêu âm, các hướng điều trị và thời điểm cần đi khám.
- The 2022 SVS, AVF and AVLS clinical practice guidelines for the management of varicose veins of the lower extremities — Part I — PubMed.
- Deep vein thrombosis — NHS. Dấu hiệu cần loại trừ huyết khối tĩnh mạch sâu.
- Tra cứu chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh — Cổng dịch vụ công, Bộ Y tế.
- Venous leg ulcer — NHS. Loét tĩnh mạch và thời điểm cần được khám.
